Chương 94: Ngoại truyện 1: Ký ức Bàn Môn

Phiên ngoại 1: Một câu chuyện

Phần 2:

Tín hiệu trên xe không được tốt lắm, lúc được lúc mất. Tô Đồng vừa gửi tin nhắn cho Lý Gia Đồ, vừa đọc nốt cuốn sách còn dang dở trên máy bay.

Không biết đã qua bao lâu, chiếc điện thoại vẫn luôn không có tín hiệu bỗng nhiên nhận được một tin nhắn. Đó là Lý Gia Đồ trả lời, nội dung tất nhiên là tiếp nối chủ đề mà câu trước đó vẫn còn dang dở.

Cậu nói:

Anh nhất định phải ăn no đấy! Anh có tin không? Chắc chắn bên họ Phù sẽ muốn uống rượu, nếu anh không ăn chút gì vào bụng thì cứ chờ bị hai tên sâu rượu đó chuốc say mèm!

Đọc xong, Tô Đồng thấy buồn cười. Cũng may là hai tên sâu rượu trong lời của Lý Gia Đồ đang đi ở bên kia, chắc chắn không đọc được tin nhắn trên điện thoại anh.

Từ lúc ngồi tàu cao tốc đến giờ, Tô Đồng chưa trò chuyện với hai người kia thêm lần nào, chỉ mải đọc sách. Giờ đây, anh mới để ý đến họ, vô tình nghe được cuộc trò chuyện của hai người --

"Với kiểu khách quý như Tô Đồng đại giá quang lâm, đêm nay dù thế nào cũng phải mang bình rượu lựu đó ra uống chứ?" Thi Thi Lỗi dự tính.

Phù Khâm Nhã tiện tay lật một quyển tạp chí du lịch trên tàu cao tốc, trả lời: "Chi bằng khui luôn bình rượu ngâm hoa hồng?"

Mắt Thi Thi Lỗi sáng lên, chống tay lên thành ghế, cười nói: "Em cũng đang có ý đó. Anh nói xem tửu lượng của giám đốc Tô thế nào? Có tốt bằng Lý Gia Đồ không? Nếu tửu phẩm(*) của anh ta không tốt thì uống rượu vào..." Để ý thấy Tô Đồng đang nhìn mình, cậu ta dừng cuộc thảo luận sau lưng, khẽ cười với Tô Đồng.

(*Chú thích: Tửu phẩm ý chỉ phẩm chất/dáng vẻ của một con người được bộc lộ sau khi say rượu, đó có thể là vẻ tính cách sẵn có của người đó.)

Anh vừa bực mình vừa buồn cười, lắc đầu.

"Giám đốc Tô, tối nay phải uống rượu cùng nhau đấy!" Thi Thi Lỗi lập tức mời rượu.

Anh nào nỡ từ chối thẳng thừng, bèn thành thật đáp lời: "Tửu lượng của tôi không tốt, tửu phẩm cũng tệ, hay là thôi đi."

Phù Khâm Nhã quay đầu nhìn anh, nhưng vẫn đứng cùng chiến tuyến với Thi Thi Lỗi: "Uống chút là được mà."

Tô Đồng tranh thủ lúc điện thoại còn tín hiệu, bèn gửi lại một tin nhắn cho Lý Gia Đồ:

Quả nhiên là bị mời rượu, chạy không thoát.

Mùa đông năm nay rất lạnh. Từ tháng 12, nhiều nơi ở tỉnh Chiết Giang đã có tuyết rơi, Thiệu Hưng cũng không ngoại lệ. Một ngày trước khi Tô Đồng về nước, anh đã lo máy bay sẽ bị trễ vì dự báo có tuyết, may mắn là không sao.

Thi Thi Lỗi đỗ xe ở bãi đỗ ga tàu cao tốc. Ba người vừa ra khỏi ga liền lái xe thẳng về nhà. Tuyết đọng bên đường chưa tan hết, đường vẫn còn trơn trượt, vì vậy mà tốc độ lái xe về Bàn Môn cũng không tránh khỏi việc chậm lại.

Đợi đến lúc về đến Bàn Môn nhà họ Phù thì từng ngôi nhà đã dần sáng đèn, mùi cơm thơm ngọt ngào bay tới.

Bàn Môn vẫn tĩnh mịch như lần trước Tô Đồng ghé thăm. Vì đã vào tháng Chạp nên mỗi gian đều treo đèn lồng đỏ mới, màu đỏ rực ấy chiếu sáng cả tiền sảnh và lối đi.

Giữa những viên gạch đá xanh vẫn còn vương những bông tuyết đã kết thành băng, bước đi hơi trơn trượt. Đi vào sâu hơn có thể ngửi thấy mùi đồ ăn thơm lừng bay ra từ phòng bếp.

Thi Thi Lỗi cao giọng gọi: "Ông bà nội ơi! Bọn cháu đã về rồi! Dẫn cả khách về nữa!"

Trong lối đi dài hun hút ấy, Tô Đồng gặp một cụ già tóc búi bước từ phòng bếp ra phòng ăn, bóng dáng tuổi già gầy yếu vẫn mảnh mai như trước dưới ánh đèn đỏ.

Phù lão tiên sinh bước tới từ phía sâu bên trong, thấy Tô Đồng thì hơi giật mình, cười nói: "Tô Đồng lại đây."

"Cháu chào ông." Tô Đồng nhanh nhẹn chào hỏi.

Một lát sau, cụ bà Phù cũng đi ra từ phòng ăn, vui vẻ và ngạc nhiên thốt lên: "Ôi! Tiểu Tô đến rồi à? Lâu rồi không gặp cháu!"

"Anh xem, ông bà nội chẳng thèm nhìn tụi cháu, mắt chỉ có anh thôi." Thi Thi Lỗi nhận hành lý từ tay Phù Khâm Nhã, đi vào phòng, cười trêu chọc.

Phù Khâm Nhã nhìn cậu ta đi xa, cười giải thích với ông bà: "Cháu đi chuyến máy bay từ Tokyo đến trạm trung chuyển Seoul. Vừa hay Tô Đồng cũng về từ Tokyo, ngồi cùng chuyến bay nên chúng cháu đã gặp nhau."

"Trùng hợp đến thế sao?!" Cụ bà Phù thật sự bất ngờ, vội nói: "Đừng đứng nữa, cứ đặt đồ xuống rồi vào ăn cơm đi. Ôi, Khâm Nhã và các cháu cũng thật là, không nói sớm một tiếng để bà dọn phòng cho Tiểu Tô ở. Sau khi Tư Tư về nhà nghỉ hè thì nhà không còn phòng nào ngủ được nữa."

Bàn Môn nhà họ Phù trước đây từng có gần trăm miệng ăn, thứ nhiều nhất chính là phòng. Vì cảm kích, Tô Đồng mới tạm thời nhận lời mời của Phù Khâm Nhã, bây giờ nghe lời bà nội y nói, bỗng thấy mình thật mạo muội.

"Không sao, dù gì Phù Khâm Nhã cũng về, Thi Thi cũng sẽ muốn ngủ cùng nó. Phù Khâm Nhã dọn phòng nó một chút, để Tô Đồng ở lại vài ngày, chẳng có gì đáng ngại cả." Như thể đã nhìn thấu vẻ ngại ngùng của Tô Đồng, Phù lão tiên sinh bâng quơ sắp xếp, nói với cháu trai: "Phù Khâm Nhã, đưa Tô Đồng đến phòng cháu đi. Mau tới ăn cơm, trời lạnh, đồ ăn nguội rất nhanh."

Tô Đồng dù khách sáo đến mấy cũng đành phải đưa hành lý cho Phù Khâm Nhã. Nhớ tới việc Lý Gia Đồ nói muốn đưa đặc sản đã mua về tặng cho hai cụ, Tô Đồng lại tự nhắc nhở bản thân một lần nữa.

Phù lão phu nhân vốn vì đón cháu trai đi công tác về nên đã chuẩn bị một bàn đồ ăn phong phú và ngon miệng theo phong cách Hàng Châu. Vì vậy, Tô Đồng cũng có lộc ăn, được thưởng thức những món ngon truyền thống của gia đình.

Món ăn vùng Giang Tô và Chiết Giang thường thiên về vị ngọt. Lần đầu Tô Đồng đến đây đã không quen lắm. May mắn là anh biết tự vào bếp, muốn làm chút món hợp khẩu vị của mình cũng không quá khó khăn. Nhưng từ khi Lý Gia Đồ đi học ở Nam Kinh, anh lại quay về cuộc sống một mình, dần trở nên lười biếng hơn.

Một người vốn rất khó tính trong việc chọn thức ăn, vì thế mà một tuần có thể tự nấu ba, bốn bữa đã là cực kỳ khó rồi. Thời gian còn lại anh đều ăn ở công ty hoặc bên ngoài. Khẩu vị thay đổi theo thói quen. Dần dần, Tô Đồng cũng có thể ăn được đồ nhạt hoặc thậm chí là đồ ngọt ở nơi này.

Đã vài năm không gặp các cụ, trong bữa cơm này không tránh được việc bị hỏi thăm tình hình gần đây. Hai cụ hỏi Tô Đồng vài chuyện dạo này, cũng hỏi về Lý Gia Đồ. Biết rằng năm ngoái Lý Gia Đồ đã đi du học ở Nhật Bản, mọi người trên bàn cơm đều im lặng vài giây.

Ban đầu Tô Đồng không cảm nhận được gì, nhưng sự im lặng vài giây này cứ như một cơn gió lốc lớn, cuốn đi khiến trái tim anh cũng thấy trống rỗng. Anh cười nói: "Thanh niên có khát vọng thì đương nhiên phải ra ngoài xông pha một lần. Có thiên phú ở việc mình thích làm là chuyện rất khó đạt được, nếu lãng phí cơ hội thì rất đáng tiếc."

Nghe vậy, Thi Thi Lỗi rùng mình: "Lạnh quá."

"Thi Thi." Cụ bà Phù không mấy hài lòng liếc cậu ta một cái.

Cậu ta cười ha ha: "Đúng là rất lạnh mà ạ. Bà nội ơi, lát nữa cháu muốn lấy bình rượu ngâm lựu đã ủ từ mùa thu kia ra uống."

Phù lão tiên sinh nói: "Uống đi. Quả lựu có ngụ ý tốt(*)."

(*Chú thích: Người Trung Quốc xem quả lựu như một vật biểu tượng cho nhiều con cháu và nhiều phúc.)

Tô Đồng nhìn lão tiên sinh đang rũ mắt ăn cơm, loáng thoáng cảm thấy lời này của cụ đang nói với mình. Anh đáp: "Cháu mang về chút trà bánh từ Tokyo, chi bằng lấy ra cùng nhâm nhi rượu đi ạ."

"Không quản nổi đám người trẻ các cháu nữa rồi!" Cụ bà Phù buồn cười lắc đầu: "Cứ ăn cơm thật ngon trước đã. Lát nữa bà giúp các cháu tìm trong bếp lò cho."

Bầu trời sau khi tuyết rơi luôn rất trong. Sau bữa cơm tối, Tô Đồng về phòng tắm rửa, thay quần áo rồi đẩy cánh cửa sổ thông gió của phòng tắm. Vừa lúc đó, anh trông thấy ánh trăng màu bạc phủ đầy đình viện, chiếu sáng rực cả một khoảng sân nhỏ.

Anh đứng trước cửa sổ hứng gió lạnh một lúc, ngẩn ngơ nhìn hàng dây leo đã khô héo bò khắp bức tường đối diện, mãi đến lúc hắt hơi một cái, anh mới nhớ ra mình cần mặc thêm quần áo.

Ở vùng Giang Nam này, nơi đâu cũng là kiểu nhà như vậy, trừ chỗ ở ra thì còn có cả lâm viên (Khu trồng cây cảnh). Người xưa rất phong nhã, chỉ trong không gian hữu hạn mà tạo ra được xuân hoa thu nguyệt, xuân hạ thu đông. Dường như mỗi mùa nhìn ra ngoài cửa sổ lại thấy một bức họa, mỗi một khoảnh khắc ánh trăng đều đáng để dừng chân thưởng thức.

Hồi thơ bé, Tô Đồng cũng cực kỳ thích những đình viện như vậy, dù sao trong thơ cổ cũng đã miêu tả rất nhiều và rất đẹp. Nhưng khi anh đến Hàng Châu định cư, dạo quanh những trấn nhỏ ở Đại Thành, lại thấy cứ quanh đi quẩn lại đều là những phong cảnh lặp đi lặp lại, chẳng nơi nào đặc biệt. Đã thấy nhiều, cũng dần chán.

Nhưng đối với Lý Gia Đồ thì khác. Cậu có một cái nhìn nhạy bén, có thể nhận ra sự khác biệt của mỗi tòa đình đài lầu các, thậm chí còn có thể không cần đọc hướng dẫn đã kể luôn những câu chuyện mà các căn nhà kia đã từng trải qua cho Tô Đồng nghe. Lý Gia Đồ nói rằng, công trình kiến trúc biết nói, nó nói với người trên thế gian, rằng người xây dựng nó đã suy nghĩ những gì, thích những gì, có thói quen sinh hoạt như thế nào.

Lý Gia Đồ đã trải qua nửa kỳ nghỉ hè ở Bàn Môn nhà họ Phù, vì vậy mà Tô Đồng cũng ở đó hơn nửa tháng. Tô Đồng vẫn còn nhớ rõ, ngày ấy khi anh tới, Lý Gia Đồ đã dẫn anh đi dạo một vòng quanh Bàn Môn.

Dù đã làm việc ở nơi đây hai tuần nhưng Lý Gia Đồ vẫn không có cơ hội ngắm nhìn mọi thứ từ trong ra ngoài. Hai người đến cổng Bàn Môn trước. Lý Gia Đồ đã nghiên cứu cửa chính và cửa hông rất lâu, đoán rằng e là lúc đầu người trong nhà này không đi bằng cửa chính.

"Ý em là sao?" Tô Đồng thắc mắc.

Lý Gia Đồ so sánh tỉ lệ giữa phần đế và chiều cao của cột trụ cửa chính: "Tỉ lệ phần đế của cửa chính và cửa hông giống nhau, thiết kế cũng giống nhau, chắc hẳn là được thiết kế cùng một thời kỳ. Nhưng đinh cửa(*) của cửa chính lại dùng để đính giữa cửa và tấm biển, còn bên cửa hông chỉ là để trang trí mà thôi. Sau triều đại nhà Minh và nhà Thanh, đinh cửa mới được xem là vật trang trí thuần túy, cho nên em đoán cửa này hẳn là đã có từ trước thời Thanh và Minh."

"Không phải em bảo là thời gian xây dựng cửa chính và cửa hông giống nhau ư?" Tô Đồng nghĩ một lát rồi hỏi tiếp: "Ý em là cửa hông đã từng được thay đổi?"

Cậu gật đầu liên tục: "Dùng nhiều rồi thì đương nhiên phải thay. Lát nữa về hỏi ông Phù." Cậu nhún vai, nhảy qua ngưỡng cửa.

Trong sân, cây lựu đang lúc nở hoa, từng đóa hoa đỏ chói điểm xuyết vào màu xanh của cành lá. Giữa sân vừa được dội nước giếng, mỗi một viên gạch xanh đều sáng bóng.

Lý Gia Đồ mặc áo ba lỗ và quần đùi, chân đi guốc gỗ. Mái tóc không biết đã bao lâu chưa cắt giờ đã có thể búi lên. Phần ngực và hai cánh tay đều là những dấu cháy nắng màu đỏ, tạo sự đối lập mạnh mẽ với làn da vốn trắng trẻo, trông hơi lôi thôi lếch thếch.

Tô Đồng đi phía sau cậu, hỏi: "Vậy tại sao không đi cửa chính?"

"Có lẽ là vì sợ phạm hướng." Đôi guốc gỗ trên chân cậu phát ra tiếng lộc cộc, nghe vừa thoải mái vừa lười biếng: "Xung quanh kiểu nhà có thủy lộ, đầu thú, cổng miếu này, sẽ xúc phạm đến cửa chính, gây bất lợi cho chủ nhà. Đây là sự mê tín về mặt phong thủy, song người xưa rất tin vào chuyện này."

Lý Gia Đồ bước đến dưới tàng cây lựu, ngồi xổm, giới thiệu với anh: "Cái chậu này có từ năm Đạo Quang(*). Anh nhìn này, chỗ này có khắc đấy." Vừa dứt lời, cậu đã dùng một nhánh cây rơi trên đất để cạo bùn trên chậu, khiến chữ bị lộ ra.

(*Chú thích: Đạo Quang là niên hiệu vua Tuyên Tông nhà Thanh, 1821 - 1850.)

Tô Đồng lại cười hỏi: "Em định khi nào thì đi cắt tóc? Anh có thể tết bím cho tóc em được rồi đấy."

"Hả?" Cậu ngẩng đầu, dùng mu bàn tay để đẩy chiếc kính đen đang trượt xuống.

Tô Đồng ngồi xổm xuống, kéo mái tóc đã được búi: "Anh kéo tóc em này."

"Mai em nhớ mà, chắc chắn sẽ cắt." Lý Gia Đồ tiếp tục cạo bùn trên chậu: "Đãng trí, đãng trí quá, ngày mai anh ngàn vạn lần phải nhắc em đấy."

Tô Đồng nghĩ một lát: "Đừng cắt, rất đẹp."

Lý Gia Đồ liếc anh một cái nhìn kỳ dị, phô trương nói: "Anh không thấy tóc dầu bóng loáng à?"

Nghe vậy, anh không nhịn được bật cười.

"Anh nhìn chỗ này nè, Đạo Quang năm thứ bảy..." Lý Gia Đồ quay đầu, nhíu mày hỏi: "Sao anh lại không nhìn vậy? -- Ôi!" Một đóa hoa lựu rơi xuống đầu cậu.

Tô Đồng nhặt đóa hoa lựu kia lên, ra vẻ muốn cài lên tóc cậu thì bị cậu trừng mắt gạt sang một bên.

Lý Gia Đồ đứng dậy ngay lập tức: "Em ra ngoài cắt tóc."