Chương 19: Giao phó

Đình Úy Pháp ngục là nơi chuyên giam giữ quan lại phạm tội. Thẩm Khiêm, Kế tướng lừng danh một thời, cũng có ngày sa ngã, rơi vào vòng lao lý, bị giam ở nơi sâu nhất trong ngục.

Trước khi đến thăm, Tề Anh tưởng rằng vị thế thúc này ắt hẳn sẽ tiều tụy, khốn khổ. Nào ngờ, khi chàng tới, Thẩm Khiêm đang ngồi bệt trên nền đất trong phòng giam, mắt nhắm nghiền như đang nhập định, thần thái bình thản. Cho đến khi nghe tiếng bước chân, ông mới mở mắt nhìn về phía Tề Anh, mỉm cười nhẹ nói: “Kính Thần đã đến rồi?”

Tề Anh hành lễ với Thẩm Khiêm: “Thế thúc đã đích thân sai vãn bối đến, vãn bối sao dám từ chối?”

Thẩm Khiêm cười, chậm rãi đứng dậy, phẩy phẩy vài cọng rơm dính trên áo, nói: “Trong cảnh ngộ này mà ngươi vẫn gọi ta một tiếng thế thúc, chứng tỏ ta không sai khi đặt niềm tin vào ngươi. Lúc này, người ta có thể trông cậy, chỉ có mỗi ngươi mà thôi.”

Tề Anh khẽ cau mày. Bốn đại thế gia tuy ngày thường giao du không ít, nhưng giữa Tề Anh và Thẩm Khiêm thật ra không hề có chút tình nghĩa gì. Ấn tượng của chàng về vị gia chủ Thẩm gia chỉ là dáng vẻ ôn hòa thường thấy, khác hẳn với phụ thân chàng là Tề Chương, người nghiêm nghị ít khi cười nói. Giờ đây Thẩm Khiêm ngồi trong lao ngục, huống hồ là ông, người như Tề Kính Thần, hay ngay cả phụ thân chàng là Tề Chương đứng đây hôm nay cũng chẳng làm gì được. Vậy mà sao ông lại chọn đúng mình?

Tề Anh cau mày hỏi: “Dám hỏi thế thúc tìm vãn bối có việc gì?”

Thẩm Khiêm ánh mắt thoáng chút u sầu: “Thỉnh cầu ngươi cứu giúp thê tử cùng nhi nữ của ta.”

Tề Anh càng nhíu mày: “Phu nhân cùng nhi nữ?”

Việc này thật kỳ quái. Bất luận tình nghĩa giữa chàng và Thẩm Khiêm sâu đậm đến đâu, hay chàng có quyền lực đến mấy, thì phu nhân và tiểu thư Thẩm gia đều là những nhân vật có tiếng tăm lẫy lừng, sao có thể dễ dàng bị che giấu?

Vẻ trầm tĩnh như nhập định của Thẩm Khiêm dần biến mất, thay vào đó là nét cấp bách, nói: “Ta không phải nói chính thất và con đích, mà là…”

Ông nói không rõ, nhưng Tề Anh hiểu ý: Thẩm Khiêm muốn nói không phải phu nhân chính thất và đích nữ, mà là ngoại thất cùng con ngoài giá thú.

Trong giới thế gia vọng tộc không thiếu chuyện ấy, chàng từng nghe nói Thẩm gia có nuôi ngoại thất, nhưng không ngờ chủ gia quyền quý lại dành tình cảm sâu đậm cho người ngoại thất ấy và đứa con ngoài giá thú. Giữa cơn đại loạn, ông không cầu cho mình, không cầu cho con đích, mà lại lo cho họ.

Tề Anh hạ mắt, che giấu vẻ khinh thường, bình tĩnh đáp: “Thế thúc coi trọng vãn bối, nhưng thời thế hiện giờ, e là khó lòng giúp đỡ.”

Thẩm Khiêm như không ngạc nhiên trước lời từ chối của Tề Anh, im lặng một hồi rồi giọng điệu trở nên bình thản, nói: “Kính Thần, theo ngươi, thế nào gọi là ‘thế gia’?”

Tề Anh nhướn mày, không hiểu sao thế thúc lại hỏi câu này lúc này, suy nghĩ một lát, đáp: “Gia truyền nối dõi, quyền quý danh vọng.”

Thẩm Khiêm mỉm cười nhẹ, thoáng vẻ siêu thoát: “Tả tướng tuổi đã cao, thay đổi là điều tất nhiên. Trưởng huynh Kính Nguyên tài học vững vàng, nhưng trong thời loạn này, khó gánh vác trách nhiệm chèo lái Tề gia, cuối cùng, vị trí ấy vẫn phải truyền lại cho ngươi.”

Tề Anh cau mày: “Gia phụ tráng kiện, trưởng huynh thông tuệ hơn người, thế thúc quá khen rồi.”

Thẩm Khiêm cảm nhận được bất mãn trong lời nói của chàng, vẫn giữ vẻ bình thản: “Kính Thần, thế gia ngoài nhìn thì rực rỡ, ta lúc trẻ cũng từng tự hào về gia tộc mình, nhưng theo thời gian và hiểu rõ hơn, mới biết thế gia ấy chỉ là vỏ bọc ngoài, bề ngoài vàng ngọc nhưng bên trong mục rỗng.”

Ánh mắt ông xa xăm: “Ngươi có thể giữ mình trong sạch, nhưng huynh đệ con cháu trong nhà mỗi người một mưu kế, không ai bằng lòng, cho rằng tài sản, quyền lực mà gia tộc tích lũy chưa đủ. Họ đục khoét thế gia, lợi dụng danh tiếng gia tộc để lừa dối thiên hạ, bóc lột dân chúng. Ngươi muốn ngăn chặn, cuối cùng cũng bất lực.”

Tề Anh nhìn vị gia chủ trong lao ngục, mặc dù thân thể tả tơi nhưng khí độ vẫn rộng mở thanh thoát.

Giọng Thẩm Khiêm trầm buồn đầy bất lực: “Kính Thần, thế gia là gì? Chỉ là cái vỏ rỗng bọc đầy tham lam và oán khí, ngoài ra chẳng còn gì nữa.”

Tề Anh nhìn ông, nhớ lại những đêm phụ thân mình làm việc dưới ánh đèn, nhớ đến tranh cãi giữa các thúc bá và phụ thân, nhớ những vụ tranh chấp của các huynh đệ trong gia tộc, cúi đầu im lặng.

“Người đời bảo ta là Thẩm Khiêm bất tài.” Ông cười khổ: “Ta quả thật vô năng, không thể kìm hãm con quái vật mang tên Thẩm gia, chỉ biết nhìn nó hoành hành, cuối cùng tự tay chôn vùi sự nghiệp trăm năm của gia tộc, nhưng Kính Thần à, những gia tộc sụp đổ như vậy, Thẩm gia không phải là đầu tiên, cũng không phải là cuối cùng.”

Ông tỏ vẻ nghiêm trọng, thở dài: “Hoàng tộc Đại Lương không còn như xưa, đã quá nhu nhược trước thế gia lâu nay, kể từ khi nam độ đã ba mươi năm trôi qua, mọi thứ đều đã đổi khác. Bệ hạ cuối cùng sẽ thu hồi quyền lực từng bất đắc dĩ nhường cho thế gia, việc Thẩm gia sụp đổ chỉ là khởi đầu. Có thể tiếp theo sẽ là Phó gia, Hàn gia, cũng có thể là Tề gia.”

Lời nói từng câu từng chữ in sâu trong tâm Tề Anh. Từ khi sự việc Thẩm gia xảy ra, những suy tư này vẫn ám ảnh chàng, nhưng chưa từng nói ra, cho đến khi chính Thẩm Khiêm tự bộc lộ.

Quả thật, kể từ khi nam độ, hoàng thất lệ thuộc thế gia, triều chính bị thế gia thao túng, hoàng đế hiện tại từ nhỏ đã bị các thế gia ràng buộc, muốn tự chủ triều chính là chuyện khó thành. Sự sụp đổ của Thẩm gia nguyên nhân rất phức tạp: một phần do hành động quá lố của Thẩm gia, một phần do sự chỉ đạo ngầm của bệ hạ, và phần khác là đấu đá lợi ích giữa các thế gia. Tề, Phó, Hàn gia đều không đứng ngoài cuộc.

Tề Anh vốn đã lo ngại, từng khuyên phụ thân không nên làm tay sai cho bệ hạ, việc trừ khử Thẩm gia tuy có lợi trước mắt, nhưng nếu nội bộ thế gia tan vỡ sẽ dễ dàng bị bệ hạ từng bước đánh bại, lúc đó không những không còn quyền lực mà còn nguy đến mạng sống.

Nhưng việc diệt Thẩm gia lúc đó như mũi tên đã rời cung, phụ thân chàng dù minh mẫn cũng không ngăn được. Giờ đây, bệ hạ đã thành công phá hủy Thẩm gia, thu hồi tài sản và quyền lực, tuy tài sản và lợi ích vẫn chia cho ba nhà, nhưng hoàng tộc mới là người hưởng lợi lớn nhất. Quan trọng hơn, qua việc này, sự tin tưởng giữa các thế gia bị phá vỡ, ba nhà từng cùng diệt Thẩm gia liệu có còn tin tưởng nhau được nữa không? Nếu bệ hạ mất, người kế vị giỏi dùng mưu kế thì các thế gia Giang Tả sẽ đứng trước nguy cơ khôn lường.

Ánh mắt Tề Anh phức tạp, nhìn về phía Thẩm Khiêm. Người đời cho rằng gia chủ Thẩm gia mê muội bất tài, nhưng nhìn người có tầm nhìn sâu xa như vậy, sao có thể tầm thường? Sự khinh thường trong lòng chàng tan biến, nghiêm trang đáp: “Thế thúc nói rất đúng, về sự sụp đổ của Thẩm gia, Tề gia…”

Thẩm Khiêm cười, vẫy tay ngắt lời: “Kính Thần, nếu muốn xin lỗi thì chẳng cần. Trên đời này ai cũng vì lợi mà bôn ba, mạnh thắng yếu thua là lẽ thường, ba gia tộc kia chỉ là thuận theo thế mà làm thôi. Ta tuổi đã già mà còn không hiểu được đạo lý này thì thật là ngu muội.”

Tề Anh không biết nên nói gì thêm, chỉ cúi người thật sâu thi lễ với Thẩm Khiêm. Thẩm Khiêm đưa tay ra, cách song sắt nhẹ đỡ lấy, khẽ than: “Cả đời ta bị gông xiềng của gia tộc trói buộc, nhờ ơn sư trưởng quá yêu quý mới được đưa lên làm gia chủ, rốt cuộc lại hại người hại mình. Tâm nguyện ban đầu của ta, thật ra chỉ là muốn có một tiểu viện cũ kỹ, được sống cùng thê tử và nhi nữ, rảnh rỗi thì làm cho ái nữ một con châu chấu bện lá… Đáng tiếc…”

Ông không nói tiếp nữa. Tề Anh trầm mặc một lúc, rồi hỏi: “Ta và thế thúc chỉ có vài lần gặp mặt, không rõ vì sao người lại nói những lời này với ta?”

Thẩm Khiêm nghiêng đầu nhìn chàng, trong mắt là sự sáng suốt được gột rửa qua năm tháng: “Kính Thần, tuy ta không thân thiết với ngươi, nhưng biết ngươi là người hiếm có. Người có tài, có quyết đoán trong thiên hạ không ít, nhưng vừa có tài lại giữ được tấm lòng ngay thẳng thì thực sự rất hiếm. Mà ngươi, chính là một người như thế, vừa biết sát phạt quyết đoán, lại vừa có tấm lòng thương xót chúng sinh.”

Tề Anh không đáp, thần sắc bình tĩnh, không phủ nhận cũng không thừa nhận. Thẩm Khiêm cũng không để tâm, lại nói tiếp: “Phu nhân họ Vi của ta cùng nhi nữ Văn Văn đang bị giam tại Thượng Phương ngục. Họ chưa từng hưởng thụ vinh hoa phú quý của Thẩm gia, giờ đây lại phải vì Thẩm gia mà gánh tội, thật sự không công bằng.

Ta đã âm thầm sắp xếp cho người vượt ngục, đưa hai mẹ con họ rời khỏi thành, xuôi về phương bắc đến Lang Gia. Chỉ là e trên đường có biến, gặp nhiều trắc trở, nên mới mạo muội xin ngươi giúp đỡ. Ta không cầu ngươi phải thu nhận, nuôi dưỡng hay để họ làm phiền ngươi, chỉ cầu ngươi giúp họ thuận lợi rời thành. Nếu ngươi đồng ý ra tay, ta cảm kích vô cùng.”

Nói xong, ông muốn quỳ xuống hành lễ. Tề Anh vội vàng đưa tay đỡ lấy: “Thế thúc đừng như vậy!”

Chàng nhìn Thẩm Khiêm, lúc này người đàn ông đang ở trong ngục này không còn là vị Kế tướng đương triều, cũng chẳng phải gia chủ của Thẩm gia nữa, mà chỉ là một phu quân, một phụ thân chân thành, tha thiết, khiến lòng Tề Anh cũng khẽ run lên, không khỏi cảm động. Chàng trầm ngâm hồi lâu, mới đáp: “Vãn bối sẽ cố hết sức.”

Giọng nói của chàng rất đỗi bình thản, không thấy vẻ gì là trang trọng hứa hẹn, nhưng Thẩm Khiêm nghe xong lại như trút được gánh nặng, dường như chỉ cần vị nhị công tử Tề gia mở miệng, tất sẽ giữ lời.

Trong mắt Thẩm Khiêm như thoáng ngấn lệ, ông cúi người thi lễ, Tề Anh không thể ngăn lại, đành hoàn lễ. Một người trong ngục, một người ngoài song sắt, nhưng lại như tri kỷ tương giao từ thuở xa xưa.

Thẩm Khiêm nói: “Ân đức to lớn, không có gì báo đáp, đành gửi lại chút vàng bạc tầm thường. Thẩm gia tuy đã mục rỗng nhưng ta đã sớm liệu trước ngày này nên đã chuẩn bị một khoản tài vật, khoản này dùng để cứu lấy hai mẹ con họ. Đợi ngươi rời khỏi ngục này, tự nhiên sẽ có người trao lại.”

Tề Anh chau mày: “Thế thúc không cần làm vậy, ta—”

Thẩm Khiêm cắt lời: “Kính Thần đừng từ chối. Vàng bạc tuy tầm thường, nhưng khi hiểm nguy, lại là chỗ dựa đáng tin nhất. Ta không muốn nói điều không may, nhưng… nếu một ngày nào đó, Tề gia thật sự gặp nạn… khoản tài vật này, có thể sẽ hữu dụng.”

Tề Anh lặng lẽ không đáp. Thẩm Khiêm cười, nói: “Ta thật tâm như thế, ngươi cứ yên tâm mà nhận.”

Ông dừng một lát, lại nói: “Nếu ngươi thật sự cảm thấy không tiện ra mặt, không biết có thể phiền ngươi sai người đưa họ về phía bắc được không? Tình hình ngoại thích bên ấy ta chưa rõ, nếu có người hộ tống, tất sẽ chu toàn hơn.”

Tề Anh thở dài một tiếng, chậm rãi nói: “Thế thúc cứ yên tâm.”

Thẩm Khiêm giãn mày, như trút được nỗi lòng cuối cùng, ánh mắt ông mang theo nụ cười thê lương nhưng thanh thản: “Vậy là… ta có thể yên tâm mà đi rồi.”

Tề Anh chìm trong dòng hồi ức, đến khi Tề Chương thấy nhi tử xuất thần, liền khẽ cau mày: “Kính Thần?”

Tề Anh bừng tỉnh, thấy sắc mặt phụ thân không vui, vội cúi đầu nhận lỗi. Tề Chương khoát tay, thở dài: “Thôi vậy, gần đây con cũng quá lao lực rồi. Đúng lúc lễ Trừ Tịch tới, hãy nhân dịp nghỉ lễ mà tịnh dưỡng một thời gian.”

Tề Anh đáp: “Vâng.”

Tề Chương thần sắc nghiêm nghị, nói: “Bất kể hoàng thượng có toan tính ra sao, bất kể tân quân có ý định thế nào thì thế gia Đại Lương vẫn là thế gia. Nếu ai cho rằng Tề gia có thể bị dẫm nát như Thẩm gia thì là quá sai lầm rồi. Kính Thần, công vụ ở Khu Mật Viện tuy gian nan nhưng một khi làm tốt thì binh quyền quốc gia sẽ nằm trong tay con. Khi đó không chỉ triều đình mà thiên hạ sông núi đều nằm gọn trong tay con. Tề gia, sẽ vô lo.”

Tề Anh cúi mắt, không thấy rõ thần sắc, chỉ đáp: “Vâng, phụ thân.”

Tề Chương gật đầu, trong vẻ mặt nghiêm trang đã lộ chút mệt mỏi: “Không còn việc gì nữa, con lui đi.”

Tề Anh đứng dậy thi lễ, xoay người bước ra ngoài, nhưng chưa kịp ra khỏi cửa thì lại bị gọi giật lại: “Kính Thần.”

Tề Anh quay đầu: “Phụ thân?”

Tề Chương vẫn đang ngắm chậu cảnh, vừa xem vừa thuận miệng hỏi: “Vài hôm trước ta nghe nói con bắt người ở cổng thành? Là chuyện gì?”

Tề Anh mắt khẽ động, nhưng rất nhanh đã bình tĩnh trả lời: “Là hai tội nô trốn khỏi Phong Hà Uyển phạm tội, vốn định đưa về viện chịu phạt, tình cờ gặp được ở cổng thành.”

Tề Chương thản nhiên “ừ” một tiếng, xem ra không nghi ngờ, chỉ nói: “Chuyện đó vốn chẳng đáng gì, chỉ là nghe nói hôm ấy Thượng Phương ngục lại có hai kẻ vượt ngục, chính là ngoại thất và con riêng của Thẩm Khiêm, mà hai người con bắt lại trông khá giống, có phần trùng hợp.”

Tề Anh thần sắc không đổi, đáp: “Đúng là trùng hợp, chỉ là nhi tử nghe nói hai kẻ vượt ngục kia đã bị bắt lại rồi, bằng không cũng khó lòng giải thích rõ ràng.”

“Ừ.” Tề Chương gật đầu, lại nhìn chàng: “Thời buổi rối ren, mọi việc cần thận trọng. Nếu sau này gặp chuyện tương tự, không cần tự mình ra mặt.”

Tề Anh cúi mình: “Nhi tử ghi nhớ.”

Tề Chương phất tay: “Đi đi.”

Tề Anh lại thi lễ, rồi mới lui ra khỏi thư phòng.