Chương 36

Long Phụng trà lâu không cao, chỉ có hai tầng, là một tòa nhà kiểu cũ, may mắn được giữ lại. Phía đông có một sân khấu, ba mặt có chỗ ngồi, dưới sân cũng có chỗ cho khán giả đứng xem.

Trong hai năm gần đây, các vở tuồng như Kinh kịch, Côn khúc, Việt kịch, Cán kịch ngày càng ít được biểu diễn, thay vào đó là các buổi biểu diễn văn nghệ.

Trong thành có một đoàn văn công, toàn là những người lính văn công, mỗi lần biểu diễn là một tràng ca ngợi Đảng, ca ngợi Tổ quốc, ca ngợi quân đội.

Trần Tiểu Trù cũng từng đi xem, lần đầu cậu ta còn vỗ tay hò reo cổ vũ, những người đó có vẻ cũng có chút tài năng, trên sân khấu nhảy múa tưng bừng, tinh thần hăng hái, lại còn có mấy cô gái dáng đẹp mặt xinh. Nhưng xem vài lần là chán, diễn cái gì chứ? Cậu ta thấy, toàn là những lời lẽ sáo rỗng, giả dối, không thể sánh bằng khúc Côn cậu ta yêu thích, càng nghe càng thấm thía.

Tính cậu ta vốn xốc nổi, tự nhận mình là kẻ phàm trần, nhưng dù là phàm trần, trong cốt cách vẫn giữ được chút thanh cao.

Chiều nay buổi diễn còn chưa bắt đầu, cậu ta đã giục Hách Hành Giang đưa đi sớm, để cậu ta leo lên lầu xem trước. Sân khấu được trải vải đỏ, cậu ta thấy xung quanh không có ai liền trèo hẳn lên, ngồi vắt vẻo bên mép sân khấu đong đưa chân, không dám bước vào giữa —— đó là chỗ của đào kép!

Đến gần giờ diễn, cậu ta bảo Hách Hành Giang chờ ngoài. Vì sao? Mấy lần trước hai người cùng đi, mới hát được vài câu là hắn đã gật gù buồn ngủ. Trần Tiểu Trù yêu tuồng, ngủ dưới sân khấu là cực kỳ bất kính, qua hai lần cậu ta liền cấm Hách Hành Giang không được vào nữa.

Hách Hành Giang đành lưu luyến kéo lê cái chân thọt ngồi chờ dưới tường ngoài trà lâu.

Người không nhiều, lác đác mấy người, ghế cũng không được lấp đầy.

Không phải người ta không thích náo nhiệt, mà là ít người hiểu được. Người Giang Nam giọng ngân nga êm ái, ai hiểu thì khen là mềm mại uyển chuyển, ai không hiểu thì chẳng khác nào khúc ru ngủ.

Lần này diễn Ngọc Trâm ký, bốn trích đoạn:

Khảy đàn

,

Hỏi bệnh

,

Ăn trộm thơ

,

Thu Giang

, kể về chuyện tình của một thư sinh và một đạo cô, không phức tạp, cũng chẳng nhiều rắc rối, cứ thế từng bước từng bước, cuối cùng trọn vẹn hạnh phúc.

Nghe thì sáo mòn, nhưng từ xưa đến nay, chuyện tình yêu chẳng phải cũng chỉ có bấy nhiêu màn như vậy sao?

Đầu tiên là nhất kiến chung tình, rồi thử thăm dò nhau, sau đó ngày đêm tương tư, cân nhắc mãi mới dám tỏ tình, nếu hai lòng tương thông thì mừng rỡ điên cuồng, sau lại là nỗi đau biệt ly, nhưng rồi cuối cùng lại tìm về được với nhau...

Vòng tới vòng lui, cũng chỉ chừng ấy màn kịch mà thôi.

Vai Phan Sinh là nữ giả nam, vậy mà cất giọng lại chẳng hề gượng gạo.

Vừa mở miệng, Trần Tiểu Trù đã nhìn chằm chằm sân khấu không chớp mắt. Bàn bên có ấm trà, chén tách, tẩu thuốc... cho người ta đỡ buồn tay, nhưng cậu ta chẳng hề đụng đến một lần nào.

Kịch diễn đến đâu, lòng cậu ta theo đến đấy.

Phan Bất Chính tương tư đến ốm, Diệu Thường theo sư phụ tới thăm, hai người trước mặt mọi người ngầm trao tình ý qua lời ca đối đáp, lòng Trần Tiểu Trù cũng như được tưới mật, chỉ mong hai người nhanh chóng sớm được đến với nhau.

Đến cảnh Phan Sinh trộm thơ, dáng vẻ đắc ý, tinh nghịch như trẻ con, Trần Tiểu Trù dưới sân cũng bật cười.

Đợi đến lúc Phan Sinh vào kinh thi, Diệu Thường đuổi theo, dưới bóng liễu trong gió sớm trăng tàn, hai người trao tín vật, luyến tiếc chia tay, cậu ta dưới sân khấu lại rơi lệ.

Hồn phách cậu ta theo người trên sân khấu cả rồi.

Một màn kết thúc, như tỉnh cơn say, như bừng giấc mộng, chỉ theo bản năng cùng mọi người tản ra về, trong đầu vẫn văng vẳng mấy câu kết:

Hoàng hôn cổ đạo giục bước mau, ngàn sầu vạn hận trong phút chia ly, mưa sớm mây chiều hai nơi cô quạnh.

Ngoài cửa, Hách Hành Giang ngồi cả buổi chiều, nghe thấy tiếng hát ru ngủ bên trong im bặt, bèn đứng dậy ngó, thấy Trần Tiểu Trù lững thững bước ra như người mất hồn, liền biết cậu ta lại chìm đắm vào vở diễn, cũng không quấy rầy, chỉ lặng lẽ theo sau, đợi cậu ta tự mình thoát khỏi cảm xúc đó.

Thời nay còn ai chịu dành thời gian cho những thứ này? Dù có rảnh rỗi cũng chẳng mấy ai chịu đến nghe, dưới sân ít người, diễn viên cũng ngại lên sân khấu, diễn ít thì người nghe lại càng ít, thành cái vòng luẩn quẩn.

Đợi được một lần như vậy, Trần Tiểu Trù nhất quyết không bỏ lỡ. Có lúc nghĩ đến, cậu ta lại hận sao hồi nhỏ không có ai dạy hắn hát, giờ chỉ có thể làm khán giả, miệt mài theo dõi từng màn yêu hận, tình sầu, sinh ly tử biệt, ngoảnh đầu nhìn lại như vừa trải qua một giấc mộng.

Cõi đời này, phàm nhân thịnh suy, yểu mệnh, chung quy vẫn có những thứ mãi không thể chạm tới.

Mấy năm nay mưa thuận gió hòa, cả thôn Thanh Thủy chưa bao giờ thiếu những chuyện lặt vặt. Chỉ cần có người, từ chuyện lén lút vụng trộm đáng xấu hổ của nhà ai đó, đến mấy bà chanh chua tranh giành ba đồng bảy cắc, xen lẫn những chuyện dơ bẩn chỉ xảy ra vào ban đêm, chẳng làm nên trò trống gì, cũng chẳng đáng bận tâm.

Không thể gọi là tốt, nhưng cũng chẳng tệ, nếu cứ mãi như vậy cũng là phúc, nhưng trời muốn trở mặt thì chẳng để yên cho ai.

Chẳng biết từ bao giờ, ai nấy đều nói "đổi cũ thay mới", cứ như thể mọi thứ cũ kỹ đều là ung nhọt.

Đầu tiên không may mắn là miếu Bà đầu làng, bị cho là mê tín phong kiến hại người, đội trưởng dẫn người đến phá.

Bà lão kia, trước đây được người ta coi như thần, giờ lưỡi thiên hạ lại xoay chiều thành: Bà ta dùng tà thuật hại người, trước đây bế con đến khám bệnh thì chẳng khỏi, sau mang lên thành phố khám theo phương pháp khoa học mới hết bệnh, tóm lại, trở mặt nhanh như trở bàn tay.

Bất kể những lời ấy có sơ hở hay không, giờ đây ai nấy đều tôn sùng khoa học, cấm đoán mê tín dị đoan, ai dám cãi? Chỉ cần nước bọt cũng đủ dìm chết người.

Hôm phá miếu, người ta vén rèm căn phòng nhỏ của bà cụ ở, bên trong trống không, bụi phủ một lớp mỏng, như chưa từng có ai ở.

Có người nói tối hôm trước thấy bà ngồi trên gò đất suốt đêm, sáng hôm sau thì không thấy đâu nữa. Có người cho rằng bà được thần tiên rước đi, nhưng lời mê tín ấy giờ không ai dám nói ra.

Đội trưởng bảo bà làm nhiều chuyện xấu, sợ bị báo ứng nên bỏ trốn.

Mọi người đều nói đội trưởng nói đúng.

Chân nến đổ, đồ cúng vương vãi. Tượng bà nặng quá, trưởng thôn huy động hơn chục thanh niên trai tráng dùng dây thừng lớn kéo đổ. Tượng ngã xuống vang ầm, đất dưới chân cũng như rung chuyển.

Ngói gạch vỡ nát, chỉ vỏn vẹn hai ngày.

Phá dỡ xong vẫn chưa hết, chẳng biết ai tiện tay châm một bó rơm ném lên đống đổ nát, lửa cháy suốt một đêm, sáng hôm sau chỉ còn lại tro đen sì, thoang thoảng mùi khói cháy, chẳng còn nhìn ra dáng vẻ ban đầu.