Lời hứa về tương lai

Lý Thu Tự gọi điện cho Minh Nguyệt, và hôm sau anh đến.

Vào thời điểm này trong năm, thôn làng được bao bọc bởi cây xanh. Lúa mì trên những cánh đồng ven đường đã được gặt xong, trên những luống đất còn sót lại dấu vết của việc đốt đồng, chưa kịp cày bừa. Trải qua bốn mùa, Lý Thu Tự cũng đã nhìn ngắm phong cảnh nơi đây vài lần. Vừa bước xuống xe, một luồng hơi nóng đã phả vào mặt.

Chỉ có Minh Nguyệt ngồi trong gian nhà chính phe phẩy quạt mo. Anh vẫn còn nhớ đường, vừa gõ cửa, Minh Nguyệt đã biết là Lý Thu Tự đến. Cô bé chạy ra chào đón anh như thể đang đón chào mặt trời, mặt trời chỉ mọc riêng cho cô bé mà thôi.

“Nửa năm không gặp, cháu đã cao hơn rồi.” Làn da Lý Thu Tự trắng, cặp lông mày đen láy, càng khiến anh nổi bật giữa cái nắng hè. Ngay khi nhìn thấy Minh Nguyệt, anh liền mỉm cười.

Cao hơn sao? Minh Nguyệt không để ý, có lẽ mọi người sau một thời gian không gặp sẽ cảm thấy đối phương có thay đổi, còn cô thì thấy anh vẫn vậy.

“Bà cháu đâu rồi?”

“Bà đi bán đậu phụ rồi ạ. Bà bảo, trưa nay chú nhất định phải ở lại ăn cơm rồi mới được đi.” Minh Nguyệt dẫn anh vào nhà. Hôm nay trời quá nắng, bức chân dung vị lãnh tụ vĩ đại được đặt ở vị trí trung tâm trong gian nhà chính trông thật uy nghiêm. Lý Thu Tự nhìn cô bé nhón chân cắm phích điện, rồi nhanh nhẹn đứng lên ghế đẩu, dùng cây chổi gạt chiếc quạt trần. Gạt vài lần, chiếc quạt mới từ từ quay tròn.

“Chú ăn dưa đi, nhà cháu tự trồng đấy ạ.” Minh Nguyệt mở tấm vải che trên bàn bát tiên ra, dưa đã được bổ sẵn.

Lý Thu Tự không chịu được mùa hè, cơ thể anh liên tục đổ mồ hôi. Càng đổ mồ hôi, khuôn mặt anh càng trắng bệch, trắng như tuyết. Minh Nguyệt thầm nghĩ, người này chắc chắn không bao giờ đen đi được.

Quạt trần kêu khá to, Lý Thu Tự ngẩng đầu nhìn lên rồi nhận miếng dưa: “Cháu ước lượng điểm khá chính xác. Chú đã xem qua điểm chuẩn của thành phố mấy năm trước, cháu có muốn lên thành phố học không? Nguồn lực giáo dục ở đó tốt hơn nhiều.”

Minh Nguyệt cúi đầu ngồi yên: “Chi phí ở thành phố cao lắm ạ, ngoài con của một giáo viên trước đây lên đó học thì chưa có ai khác đi cả.”

Lý Thu Tự nói: “Không đáng kể là bao đâu. Nếu đăng ký vào trường cấp ba ở huyện thì hơi đáng tiếc. Giáo viên của cháu nói sao?”

“Giáo viên bảo cháu nên đăng ký vào trường huyện, khả năng đỗ cao hơn, mà lại tiết kiệm tiền.”

“Cháu muốn đăng ký vào đâu?”

Minh Nguyệt không nói gì, chỉ phe phẩy quạt liên hồi.

Lý Thu Tự hiểu ra. Anh nói: “Có điều gì băn khoăn thì cứ nói cho chú nghe.”

Tim Minh Nguyệt đập mạnh một tiếng. Cô bé ngẩng mặt lên: “Chú có thể tài trợ cho cháu học cấp ba không ạ? Cháu sẽ trả lại hết, thật đấy, cháu nói lời giữ lời.”

Lý Thu Tự cười: “Chú đã bảo là không tài trợ bao giờ đâu? Hôm nay chú đến đây chính là để nói chuyện với cháu về chuyện đăng ký trường học của cháu.”

Minh Nguyệt lại cúi đầu xuống, tim đập càng nhanh hơn: “Cháu biết hỏi thẳng người khác để xin tài trợ là mặt dày, là điều không hay. Nhà cháu có chút chuyện, hiện giờ không thể xoay sở được đồng nào cả…” Cô bé thực sự ước người nói không phải mình, nghe cứ như đang than thở sự khó khăn vậy.

Lý Thu Tự nhận ra sự lúng túng của cô bé. Anh nhớ lại cảnh cô bé trong tuyết như một chú chim nhỏ vui vẻ, trên gương mặt anh hiện lên vẻ dịu dàng phức tạp: “Chú vốn đã định sẽ tài trợ cho cháu lâu dài rồi. Ai mà chẳng có lúc khó khăn, rồi mọi chuyện sẽ qua thôi. Đừng nghĩ đây là chuyện mất mặt. Chú không cần cháu phải trả lại gì cả, chỉ cần cháu học hành tử tế, tương lai có cuộc sống tốt hơn là được rồi.”

Giọng anh nhẹ nhàng, từ tốn, là giọng điệu Minh Nguyệt thích nghe và dễ tiếp nhận nhất. Cô nghe thấy sự chân thành của anh, trong lòng vừa ngượng nghịu lại vừa vui mừng, rồi nói: “Bà cháu biết chú đến, tối qua hai bà cháu đã bàn rồi, nếu chuyện này thành công, nhà cháu không có đồ vật gì quý giá, bọn cháu sẽ thế chấp mảnh đất nhà ở này cho chú, có giấy trắng mực đen, để chú không phải lo lắng.”

Lý Thu Tự nói: “Chú lo lắng điều gì?”

Minh Nguyệt sững sờ, ngỡ rằng người lớn như anh chắc chắn sẽ hiểu. Lý Thu Tự mỉm cười nhìn cô: “Nếu chú lo lắng, ngay từ đầu chú đã không làm chuyện này rồi. Chờ bà cháu về, chú sẽ nói rõ với bà.”

Nói xong, anh khen dưa hấu ngọt, đã lâu rồi không được ăn dưa ngọt như vậy.

Minh Nguyệt đứng dậy nói: “Cháu và bà hái sáng nay đấy ạ. Chú nhìn xem.” Cô bé vén tấm rèm vải: “Đây đều là dành cho chú đấy ạ.”

Phía sau tấm rèm, dưới đất đặt mấy quả dưa hấu tươi.

Lý Thu Tự cười: “Được, chú sẽ mang về. Cảm ơn cháu.”

Minh Nguyệt ngại ngùng: “Ôi, chú còn khách sáo cảm ơn cháu… Nhà cháu chẳng có gì tốt cả, đây là tự trồng thôi. Cháu muốn thịt gà đãi chú lắm, nhưng gà chưa lớn, phải đến rằm tháng tám thịt thì mới ngon.” Cô bé nhìn quanh, khẽ thở dài: “Nhà cháu thật sự không có gì tốt, nếu có thì tốt biết mấy để tặng chú.”

Lý Thu Tự nhìn cô, khẽ mỉm cười chậm rãi: “Nếu cháu lên thành phố học, chú có thời gian sẽ đến thăm cháu. Đi xe rất gần, có bất cứ điều gì cần thiết, cháu cứ nói với chú.”

Minh Nguyệt lại ngẩn người ra: “Nếu cháu lên thành phố học thì sẽ gần chú hơn ạ?”

Lý Thu Tự nói: “Đều ở trong thành phố mà thôi. Nếu cháu học ở thành phố, áp lực có lẽ cũng lớn hơn một chút, vì nhiều học sinh giỏi hơn, rất nhiều người có thành tích tốt. Cháu có sợ điều này không?”

Minh Nguyệt lắc đầu, tâm lý học tập của cô bé đã không còn như hồi lớp bảy nữa rồi.

“Cháu không sợ. Những gì người khác có, nếu cháu nỗ lực cũng sẽ có, hơn nữa, có lẽ cuối cùng cháu còn đạt được nhiều hơn họ.”

Lý Thu Tự gật đầu: “Tốt, cháu nghĩ được như vậy là rất tốt.” Anh có vẻ suy nghĩ một lát rồi nói: “Đến môi trường mới có thể sẽ rất khác so với ở thị trấn. Ban đầu có thể sẽ không quen, cần thời gian để thích nghi.”

Minh Nguyệt nói: “Cháu biết. Thật ra, hồi ngồi trên xe của chú cháu đã nghĩ rồi. Nơi chú sinh sống chắc chắn khác biệt lớn, là nơi cháu chưa từng thấy. Ếch đã nhảy ra khỏi giếng sẽ không sợ bầu trời vô tận mà nhảy ngược trở lại đâu ạ. Vì bầu trời vốn là như thế, chẳng qua trước đây nó không biết mà thôi. Cháu nghĩ theo hướng này thì có lẽ sẽ thích nghi được.”

Cô bé nói xong, còn bổ sung thêm: “Nhưng cháu sẽ không quên thôn làng của chúng cháu đâu. Sau này lớn lên, cháu còn muốn làm tuyên truyền cho hội kể chuyện Hoa Kiều Tử nữa!”

Lý Thu Tự cười tán thưởng: “Chú quả thực đã đánh giá thấp cháu rồi. Tốt, chú cũng tin chắc cháu sẽ làm được.”

Minh Nguyệt đột nhiên có chút ngượng ngùng, nói: “Cháu từng cảm thấy cứ như không còn mặt trời mọc cho riêng mình nữa, cháu rất buồn bã. Nhưng hôm nay chú đến, cháu lại được sưởi ấm bởi ánh nắng. Cháu mong mặt trời sẽ luôn mọc.”

Minh Nguyệt trông có vẻ e thẹn, nhưng lời nói lại thẳng thắn đến thế, thích thể hiện cảm xúc, mọi cảm xúc đều được bộc lộ một cách tự nhiên. Lý Thu Tự rất thích tính cách này của cô bé. Cô bé khiến người ta cảm thấy thoải mái, thỉnh thoảng lại thốt ra những lời mà người thường sẽ không nói, khiến người nghe bật cười không ngớt.

Lý Thu Tự trong lòng dâng lên chút xúc động, nói: “Chú không có khả năng làm mặt trời cho ai cả, đây chỉ là một chút giúp đỡ nhỏ thôi, không cần phải phóng đại như vậy.”

Minh Nguyệt vội vàng nói: “Chú không tin ạ? Cháu thật sự nghĩ như thế mà. Đối với cháu, chú rất quan trọng. Mấy hôm nay cháu khó chịu vô cùng, còn nghĩ đến chuyện thôi học để đi làm công nhân cho rồi. Chú… cháu thật sự không biết phải nói thế nào để chú tin nữa.”

Nói đến cuối, cô bé hơi bất lực mỉm cười với anh.

Lý Thu Tự nhìn cô bé, Minh Nguyệt không hề né tránh. Đôi mắt cô bé rất sáng: “Cuối cùng chú có tin không?” Cô bé cảm thấy mình và anh đã trở nên rất quen thuộc.

Lý Thu Tự cuối cùng cũng cười: “Tin, tin chứ. Cháu đã nói như vậy thì chú không thể không tin rồi.”

“Vậy cháu đi lấy nước cho chú rửa tay nhé!” Cô bưng chậu nước đặt cạnh chân Lý Thu Tự. Anh đưa tay vào chậu nước, đôi tay anh trắng nõn như sứ. Minh Nguyệt thấy tay anh đặc biệt đẹp, rất thon dài. Cô bé chăm chú nhìn đôi tay ấy, mặt nước trong chậu gợn sóng lăn tăn.

Nhưng sao những gợn sóng ấy lại lan dần trong tim cô bé nhỉ? Minh Nguyệt quay đầu, vội vàng bưng chậu nước đi.

Cánh cửa khẽ động, Dương Kim Phượng đã về. Lý Thu Tự đứng dậy chào bà.

“Minh Nguyệt, con vào nấu cơm đi. Bà nói chuyện với ngài Lý một lát.” Dương Kim Phượng gọi Lý Thu Tự là ngài, ở trong làng gọi ai là ngài đều mang ý kính trọng.

Minh Nguyệt muốn nghe, nhưng cơm phải có người nấu. Lý Thu Tự đáp: “Không cần khách sáo đâu ạ, ăn bữa cơm đạm bạc là được rồi.”

Minh Nguyệt nói: “Cháu cũng không biết nấu món phức tạp đâu ạ.”

Cô bé một mình nhóm lửa, nấu cơm, mồ hôi nhễ nhại. Ngoài thịt lợn, rau củ đều là loại mới hái trong vườn. Nhà có khách, nhất định phải có món nguội, món nóng, món mặn, món chay. Minh Nguyệt thái dưa chuột, xào ớt chuông với trứng, xào đậu đũa với thịt nạc, nướng một nồi bánh không men rồi bày thêm đĩa gan lợn bà mua vào. Áo cô bé ướt đẫm mồ hôi.

Dương Kim Phượng đặc biệt mua một đôi đũa mới, đặt lên bàn.

Minh Nguyệt dọn thức ăn xong, Dương Kim Phượng mời Lý Thu Tự ngồi vào ghế trên. Lý Thu Tự không thể từ chối, vừa ngồi xuống, thấy mặt Minh Nguyệt đỏ bừng vì nóng nực, chưa kịp nói gì thì nghe Dương Kim Phượng bảo: “Minh Nguyệt, chưa vội ăn cơm. Con quỳ lạy ngài Lý một cái trước đã.”

Lý Thu Tự vội vàng kéo Minh Nguyệt lại: “Khoan đã, đừng.” Anh nói với Dương Kim Phượng: “Nếu bà làm vậy, cháu sẽ không ăn nổi cơm đâu ạ.”

Minh Nguyệt không lạy được, Dương Kim Phượng cảm thấy chưa chu toàn lễ nghĩa. Bà vừa có chút nghi ngờ về thân phận thực sự của Lý Thu Tự, vừa tự nhủ rằng người do cơ quan thị trấn giới thiệu tới thì chắc chắn không có chuyện lừa gạt.

“Ngài Lý, cậu dùng cơm đi. Chẳng có gì ngon để đãi cậu cả, cậu đừng khách sáo.”

Dương Kim Phượng định gắp thức ăn cho anh, nhưng lại nghĩ anh là người thành phố nên đẩy đĩa thức ăn về phía anh. Lý Thu Tự cũng khách sáo, đồng thời nhận thấy Minh Nguyệt gần như im lặng, không còn vẻ hoạt bát nữa.

“Món nào cũng ngon.” Anh nhìn Minh Nguyệt nói. Minh Nguyệt mím môi mỉm cười.

Dương Kim Phượng nói: “Khi nào ngài Lý đi, mang ít rau trong vườn về. Cậu xem, trong nhà cũng chẳng có gì đáng giá để cho cậu.”

Trên bàn ăn không có nhiều chuyện để nói. Minh Nguyệt âm thầm lo lắng, cô bé sợ bà sẽ hỏi Lý Thu Tự có mấy anh chị em, đã kết hôn chưa, có con chưa, anh làm nghề gì, kiếm được bao nhiêu tiền… Cô bé nghĩ, anh nhất định không thích nói mấy chuyện này, nhưng với người ở trong thôn thì hỏi những điều đó hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, khi người lớn nói chuyện, trẻ con không được xen vào, cô bé ăn bữa cơm mà lòng thấp thỏm không yên, chỉ có thể mỉm cười khi Lý Thu Tự nhìn sang.

Dương Kim Phượng ăn nhanh. Vừa lúc bên ngoài có người đến giao đậu phụ, Minh Nguyệt thấy bà đi ra thì thở phào nhẹ nhõm.

“Vừa nãy cháu không nói câu nào thế.” Lý Thu Tự cười nhìn cô bé.

Minh Nguyệt nói: “Bình thường ăn cơm với bà cháu cũng không nói nhiều.”

Cô bé ngó ra ngoài hai lần: “Lúc cháu nấu cơm, bà đã nói gì với chú vậy?”

“Nói về chuyện học hành của cháu sau này.”

“Còn gì nữa không ạ?”

“Nói cháu là một đứa trẻ ngoan, bà luôn tin rằng cháu sẽ thành công.” Lý Thu Tự giấu đi một vài điều. Khi Dương Kim Phượng nói chuyện với anh, gương mặt bà lạnh lùng và cứng rắn như sắt. Bà nói bà vô dụng, bà nợ các cháu, chỉ cần Minh Nguyệt học hành thành đạt, bà có chết cũng cam lòng. Những lời nặng trịch đó được bà nói ra gần như không chút biểu cảm, cũng không hề có ngữ khí mạnh mẽ nào cả. Lý Thu Tự chỉ gặp bà vài lần nhưng tin rằng người phụ nữ lớn tuổi này có thể làm được điều đó.

Trước thái độ không cho phép từ chối của bà, Lý Thu Tự đã ký vào văn bản cam kết. Thần thái của bà cho anh biết rằng, cả đời bà đã trải qua quá nhiều khó khăn, nay dù đang lâm vào cảnh khó khăn nhưng bà tuyệt đối sẽ không lợi dụng người khác dù chỉ nửa phần.

Dù Lý Thu Tự có giải thích thế nào, rằng đây là sự tài trợ không cần báo đáp, nhưng Dương Kim Phượng vẫn kiên quyết, ngay cả như vậy, làm người cũng không nên nhận ân huệ vô cớ, nợ một lần trả một lần, rạch ròi phân minh.

Minh Nguyệt hơi ngơ ngác khi nghe bà nói tốt về mình trước mặt người ngoài.

“Cháu không ngoan đâu. Cháu luôn thấy bà không bằng ông. Nếu bà biết, chắc chắn sẽ đau lòng.” Minh Nguyệt nói với vẻ hối lỗi. Cô bé lại nhìn ra ngoài, Dương Kim Phượng đang cân đậu phụ cho người ta.

Lý Thu Tự nói: “Giờ thì chú biết một bí mật của cháu rồi. Để trao đổi, chú cũng bật mí cho cháu một bí mật mà chú vừa phát hiện được nhé?”

Minh Nguyệt ngơ ngác trước lời nói của anh.

Lý Thu Tự nói: “Cháu là một đứa trẻ ngoan, không phải nghe bà cháu nói đâu, là chú tự mình phát hiện ra.”

Tim Minh Nguyệt khẽ run lên vì sự khẳng định của anh. Cô bé vừa cắn từng miếng bánh vừa mỉm cười.

Ăn cơm xong, Dương Kim Phượng và Minh Nguyệt cùng nhau hái một ít rau củ theo mùa cho anh, còn mang theo cả dưa hấu, tất cả được chất đầy cốp xe sau của anh.

Trời nóng, Lý Thu Tự bảo hai bà cháu vào nhà, nhưng họ không chịu. Lý Thu Tự thấy Minh Nguyệt liếc nhìn chiếc mặt dây chuyền hồ lô vàng nhỏ đang treo trên xe, liền tháo xuống: “Cầm lấy mà chơi.”

Minh Nguyệt giấu hai tay ra sau lưng: “Cháu không cần đâu, cháu chỉ nhìn thôi ạ.”

Lý Thu Tự cười, kéo tay Minh Nguyệt: “Cầm lấy đi.”

Dương Kim Phượng nói: “Ngài Lý, con bé sao có thể tùy tiện nhận đồ của người khác. Nó lớn rồi cũng không chơi thứ này, cậu cứ treo lại đi.”

Lý Thu Tự nói: “Đồ chơi nhỏ thôi mà, cứ để cô bé giữ chơi ạ.”

Dương Kim Phượng vẫn không chịu. Khi anh khởi động xe, anh bất ngờ từ cửa sổ ném chiếc hồ lô vàng nhỏ vào lòng Minh Nguyệt. Cửa sổ xe đóng lại, Lý Thu Tự bấm còi một hồi, rồi phóng xe đi, bụi bay mù mịt.

Dương Kim Phượng cầm lấy, lật qua lật lại xem xét, cắn thử một miếng, sắc mặt lập tức trở nên nghiêm nghị: “Cái này là vàng thật đấy. Lần sau gặp lại phải trả cho người ta, cái này không được nhận.” Nói xong, bà lấy ra một chiếc khăn tay cũ cẩn thận gói lại, không đưa lại cho Minh Nguyệt nữa.

Minh Nguyệt buồn bã không nói nên lời.