Hao lông dê cùng thuế muối Cải cách

Tại thành Dương Châu, chi nhánh ngân hàng Minh Thương.

Trình Chi Anh không chậm trễ chút nào, vội vã đến gặp Ngô chưởng quỹ, người được đồn là Đông gia của ngân hàng Minh Thương.

Hoạt động cho vay nặng lãi này đã có từ xưa, vào thời Minh triều, việc người dân vay mượn càng thêm phổ biến. Thời Vạn Lịch, trong 《Thông Châu chí》 có viết: “Khi lúa chín trên đồng, đã có những kẻ thúc giục thu thuế và những chủ nợ cho vay nặng lãi rầm rập kéo đến; đến khi thu hoạch xong, những kẻ vơ vét tiền bạc lại ồn ào náo động khắp nhà...”

Khi nông dân nhìn thấy mùa bội thu, trong quan phủ “kẻ thúc thuế” cùng “chủ nợ cho vay nặng lãi” đã chuẩn bị sẵn sàng. Đợi đến khi thu hoạch xong, những kẻ này liền “ồn ào náo động khắp nhà”. Nông dân một bên nộp thuế cho quan phủ, một bên trả nợ lãi cho chủ nợ, cuối cùng thực tế thu nhập còn lại được bao nhiêu?

Ngoài việc nông dân vay mượn, quan viên vay mượn cũng là chuyện thường tình, đặc biệt là những quan viên dự khuyết và quan mới nhậm chức. Để thông quan tiết, họ phải chi tiêu khổng lồ, thường xuyên phải vay mượn người khác. Đợi đến khi quan viên chính thức nhậm chức, người cho vay như hình với bóng, bám theo như kẻ hầu hạ.

Lần đầu tiên Trình Chi Anh nhìn thấy Ngô chưởng quỹ, liền cảm thấy người này thật trẻ tuổi!

Dù Ngô chưởng quỹ cố ý giữ lại chòm râu, trang phục cũng rất tề chỉnh, nhưng Trình lão gia đã gặp người vô số, nhãn lực tinh đời, chỉ cần liếc mắt một cái là nhìn ra người trước mặt mới ngoài ba mươi.

Vừa kinh ngạc, Trình Chi Anh vừa âm thầm yên tâm. Người trẻ tuổi mà, so với lão già gian xảo kia dễ đối phó hơn nhiều, nghĩ bụng sau khi khách sáo xã giao, việc thương lượng lãi suất chắc sẽ không quá khó khăn.

Ngô chưởng quỹ chính là Ngô Thành, đệ đệ của Ngô Trung. Ngân hàng Minh Thương là tiệm đổi tiền do Ngô Thành thành lập theo yêu cầu của Chư Từ Lãng, dựa vào sự ủng hộ tài chính của tập đoàn Hoàng gia để vận hành, chỉ trong vài năm ngắn ngủi đã có danh tiếng lẫy lừng.

Tại Dương Châu, những người mới nổi làm nghề muối, có kẻ giấu giếm tài sản đến hàng trăm vạn, còn những kẻ khác có hai ba mươi vạn thì chỉ là hạng trung.

Ở thành Dương Châu, gia tài hơn trăm vạn lượng là cự phú, hai ba mươi vạn lượng đã được coi là tiểu thương. Là một diêm thương cự phú, Trình Chi Anh giữ thái độ kiêu căng, sau khi chào hỏi Ngô Thành liền tùy tiện ngồi xuống ghế bành, rất có phong thái của đại gia.

Hắn cũng không cảm thấy mình là đến vay tiền, ngược lại còn là một vị khách hàng lớn, có lẽ ngân hàng Minh Thương này còn phải cầu cạnh hắn.

Đối mặt với vị cự phú họ Trình đang tỏa ra khí thế bức người trước mắt, Ngô Thành vuốt chòm râu hình chữ bát, cười ha hả nói: “Trình chưởng quản, không biết ngài cần dùng bao nhiêu bạc?”

Trình Chi Anh nói: “Mười vạn lượng bạc trắng, lãi suất bao nhiêu?”

Ngô Thành cười rạng rỡ, vẻ mặt hiền lành vô hại, tuy nhiên lời hắn nói ra về lãi suất lại như con dao đâm vào đối phương: “Mỗi tháng lãi suất ba phần.”

“Nhiều như vậy?” Trình Chi Anh giật mình, có chút bất ngờ.

Lãi suất ba phần, mười vạn lượng bạc thì lãi suất hàng tháng là ba ngàn lượng, một năm là ba vạn sáu ngàn lượng. Ba năm là đã bằng tiền vốn rồi.

Gia tộc họ Trình khi cho người khác vay tiền, lãi suất tùy từng người mà khác nhau, có khi thậm chí lên đến bốn phần. Tuy nhiên đây là lần đầu tiên hắn đi vay mượn, lần này lại nếm trải cảm giác khó nói nên lời.

Hắn nói: “Ta định vay một trăm vạn lượng bạc, lãi suất có thể ít hơn chút không?”

Ngô Thành cười ha hả nói: “Trình chưởng quỹ thứ lỗi, điều này không thể bớt được.”

Trình Chi Anh hơi tức giận nói: “Cái gọi là ngân hàng của các vị, sao lại kinh doanh đen tối như vậy?”

Ngô Thành cười không nói, tên gian thương này ngày thường cho người khác vay tiền lãi suất cao đến bốn năm phần, lại còn nói ba phần là đen tối, thật là vô sỉ.

Ngô Thành bỗng nhiên nghiêm túc nói: “《Đại Minh luật》 quy định: “Phàm cho vay nợ và cầm cố tài vật tư nhân, lãi suất mỗi tháng không được vượt quá ba phần. Dù thời hạn vay có dài đến mấy, thì tiền lãi cũng không được vượt quá tiền gốc. Người vi phạm sẽ bị phạt bốn mươi roi, phần lãi vượt quá sẽ bị tịch thu. Kẻ nặng thì bị tịch thu tài sản và xử tội, trượng một trăm.” Ngân hàng Minh Thương chúng tôi tuân theo quy định của 《Đại Minh luật》, lấy ba phần làm giới hạn, kinh doanh hợp pháp, sao lại gọi là đen tối?”

Thấy thời gian trôi qua từng giờ, Trình Chi Anh không muốn cãi vã với hắn lãng phí thời gian, chỉ đành phải nói: “Nếu Ngô chưởng quỹ có thể bớt một chút, Trình mỗ còn có thể giới thiệu bạn bè của Vương Hữu Khánh đến nữa.”

Ngô Thành thản nhiên nói: “Không thể bớt hơn được nữa đâu. Trình chưởng quỹ nếu cảm thấy không thể chấp nhận, không vay cũng được. Ngô mỗ còn có mấy vị diêm thương khách hàng khác cần tiếp đãi.”

Trong lòng hắn cười lạnh, bỏ qua tiệm của ta, ít hôm nữa đầu rơi, cả nhà ngươi sẽ bị tịch biên, mà còn dám cò kè mặc cả với ta!

Trình Chi Anh trong lòng khó chịu, nhưng không dám biểu hiện ra ngoài, đành phải nén giận nói: “Được, ba phần lãi thì ba phần lãi, lấy một trăm vạn lượng bạc đến đây!”

Ngô Thành vẫy tay một cái, lập tức có hai tiểu nhị mang đến một xấp ngân phiếu dày cộp, một tiểu nhị khác thì mang bút mực giấy nghiên, bắt đầu lập văn tự vay nợ.

“Ba năm làm thời hạn?” Trình Chi Anh chỉ vào hiệp nghị trên văn tự, trừng mắt kinh hô.

Ngô Thành gật đầu xác nhận, nói: “《Đại Minh luật》 quy định dù thời hạn có dài đến mấy, thì tiền lãi cũng không được vượt quá tiền gốc. Theo cách ngân hàng của chúng tôi tính lãi, ba năm thì số tiền lãi đã bằng tiền vốn. Nếu vượt quá ba năm, phần lãi vượt quá sẽ bị tịch thu, thậm chí bị tịch thu tài sản và xử tội. Ta là thương nhân hợp pháp của Đại Minh, kiên quyết không làm việc gian phi phạm pháp.”

Ngô Thành thái độ rất cứng rắn: “Cứ lấy ba năm làm thời hạn, Trình chưởng quỹ nếu cảm thấy không thể chấp nhận, không vay cũng được.”

Trình Chi Anh oán hận ký tên đồng ý, cầm ngân phiếu liền đi, lúc gần đi vẫn không quên cầm theo một túi trà Thiết Quan Âm mà ngân hàng Minh Thương tặng.

Đợi Trình Chi Anh cất ngân phiếu rồi đi, Ngô Thành liền gọi ra bên ngoài: “Mời vị diêm thương kế tiếp vào!”

Theo ý của đại lão bản đứng sau ngân hàng Minh Thương, Chư Từ Lãng, những gian thương này đã bóc lột bá tánh đã lâu, chẳng biết đã che giấu lương tâm để kiếm được bao nhiêu tiền đen. Cho dù là khám nhà bọn chúng cũng khó giải tỏa hết oán hận trong lòng, nhất định phải ép khô bọn chúng, coi bọn chúng là máy in tiền, buộc bọn chúng phải nhả ra cả gốc lẫn lãi!

Ví dụ như gia tộc họ Trình này, ba năm sau đã phải trả một trăm vạn lượng bạc. Cộng thêm những diêm thương khác vay mượn, tương đương với việc ngân hàng thu về hàng trăm hàng ngàn vạn lượng bạc mỗi năm, có thể nói là chiêu trò tận thu lâu dài.

Các triều đại, quan gia chưa từng sợ hãi tranh chấp về vay nặng lãi. Ví dụ trong 《Kim Bình Mai》, Tây Môn Khánh, cho vay nặng lãi chính là một trong những cách hắn phát tài. Tây Môn Đại Quan Nhân, người trong mắt quan trường là võ quan ngũ phẩm, dù không trực tiếp điều hành việc quan thương, nhưng âm thầm lại liên kết với Lý Trí và Hoàng Tứ, hai người kia.

《Kim Bình Mai》 tác giả là người Minh triều, viết rất nhiều tình tiết phản ánh sự việc thời Minh triều, cùng 《Thủy Hử truyện》,《Tam Quốc diễn nghĩa》,《Tây Du ký》 được gọi là “tứ đại kỳ thư” của tiểu thuyết cổ đại Trung Quốc. Nếu không phải nội dung của 《Kim Bình Mai》 có phần thấp kém, cũng sẽ không nhường vị trí cho 《Hồng Lâu Mộng》.

Xế chiều hôm đó, các đại diêm thương lại tề tựu tại nha môn tri phủ Dương Châu. Từng người lần lượt bổ sung nộp thuế muối, có người dùng ngân phiếu, có người thì sai gia đinh khiêng vàng bạc ra.

Toàn bộ đại viện nha môn tri phủ biến thành một núi vàng núi bạc, vô cùng choáng ngợp.

Còn có một số người thực sự không góp đủ tiền thuế, lại không muốn bán gia sản lấy tiền, càng không muốn vay mượn, ôm một tia may mắn đến đây quan sát.

Đối với những người này, Chư Từ Lãng không lưu tình chút nào hạ lệnh xét nhà, toàn bộ già trẻ gia tộc diêm thương khất nợ thuế đều bị sung quân đến Đông Phiên, để có thêm nhân lực khai phá các hòn đảo quý.

Còn về gia sản của bọn chúng, đương nhiên là sung công rồi. Chúng không nỡ bán lấy tiền, thì Thái tử nỡ!

Những diêm thương tìm ngân hàng Minh Thương vay mượn cũng chẳng khá hơn là bao. Vốn nghĩ dựa vào muối nghiệp Đông Sơn tái khởi, ba năm sau trả nợ. Tuy nhiên, những động thái tiếp theo của Chư Từ Lãng khiến bọn họ như rớt vào hầm băng, nhất thời ngây người ra.

Chư Từ Lãng lấy lý do cương muối pháp ngày càng tệ hại, chi phí phù phiếm ngày càng tăng, muối quan ế hàng, tư phiến (buôn lậu) hoành hành ngang ngược, chính thức hạ lệnh hủy bỏ cương muối pháp, hủy bỏ chế độ muối dẫn!

Sau đó, ngành muối từ triều đình chuyên môn sản xuất, bán buôn với giá thấp cho thương nhân, rồi từ thương nhân bán lẻ cho bách tính thiên hạ.

Nói cách khác, triều đình kiểm soát quyền định giá và quyền sản xuất, giảm giá trị lợi nhuận của muối và các nhu yếu phẩm sinh hoạt khác. Nhưng cứ như vậy, có nghĩa là lợi nhuận mà triều đình thu được thông qua việc kiểm soát ngành muối sẽ giảm đi.

Việc hủy bỏ cương muối pháp đã phá vỡ quyền độc quyền thế tập của diêm thương, tác động đến giới thương nhân là không hề nhỏ, ngay cả Trương Đại Bưu cũng sửng sốt.

Động thái lần này của Chư Từ Lãng một là vì nước vì dân, hai là để răn đe những thương nhân ngày càng lớn mạnh, đừng tưởng rằng thế lực lớn rồi, cánh cứng cáp rồi thì có thể tùy tiện làm càn.

Trước mặt Bản cung, các ngươi chẳng qua cũng chỉ là dê bò. Bản cung cho các ngươi một nhánh cỏ ăn, các ngươi mới có thể ăn. Muốn trở thành những nhà tư bản, tập đoàn tài chính lớn, kiểm soát mạch máu kinh tế của triều đình như trước kia ư? Tắm rửa rồi đi ngủ đi, trong mơ có thể thực hiện được.

Tuy nhiên, đối với nhóm diêm thương bổ sung nộp thuế muối, Chư Từ Lãng vẫn không tận diệt. Nếu để bọn họ không còn nguồn kinh tế, thì ngân hàng Minh Thương sẽ cho ai vay? Chẳng phải là không còn dê để vặt lông sao?

Chư Từ Lãng chuyên môn thành lập nha môn Muối Chính, phụ trách sản xuất muối ăn, đồng thời phụ trách đấu thầu các thương nhân làm đại lý bán hàng. Những diêm thương này vốn đã có sẵn các đại lý, không chỉ có đường dây tiêu thụ, mà còn có cả các cửa hàng.

Dĩ vãng, cương muối pháp là do các đại diêm thương phụ trách buôn bán một mạch từ đầu đến cuối, bao gồm cả việc định giá. Hiện tại bọn họ chỉ phụ trách bán hàng, còn việc định giá là của nha môn Muối Chính.

Phàm là người có được phê văn của nha môn Muối Chính đều có thể nhận phiếu mua muối, các nhóm diêm thương cũng không còn cách nào hình thành thế độc quyền.

Để phòng ngừa giá muối tăng vọt, Chư Từ Lãng đặc biệt ra chỉ dụ quy định: Đại Minh định giá thống nhất trên dưới, giá muối từ mười văn tiền đến năm mươi văn tiền.

Ở những nơi gần ruộng muối, giá là mười văn tiền một cân. Những nơi xa ruộng muối, cao hơn như các vùng Tứ Xuyên, giá bán là năm mươi văn tiền. Các tỉnh khác nhau, có quy định cụ thể và cứng rắn.

Chi phí chế muối đại khái là hai ba văn tiền một cân, cộng thêm trợ cấp cho dân đốt lò, một cân bán mười văn tiền cũng có thể kiếm lời một nửa.

Bởi vì những nơi xa cần đại lượng xe thuyền chuyên chở, chi phí theo đó mà tăng lên. Các vùng Tứ Xuyên bán năm mươi văn tiền cũng có thể chấp nhận được, dù sao trước đó giá muối đều là ba trăm văn một cân.

Một khi giá muối quan cực thấp, buôn lậu muối cũng sẽ không có chỗ trống để sinh tồn, gián tiếp đánh mạnh vào tận gốc rễ tập đoàn buôn lậu muối.

Lý Nham tùy hành suy nghĩ một lát, khom người nói: “Điện hạ, thần có một lời, nếu quan phủ nơi đó âm thầm tăng giá thì sao?”

Chư Từ Lãng cười ha ha, mở miệng nói: “Âm thầm tăng giá ư? Chuyện tốt chứ sao, nếu ai dám tăng giá, Bản cung sẽ khám nhà kẻ đó! Cứ để bọn chúng tăng giá đi!”

Lý Nham âm thầm gật đầu, với con đường phát tài như vậy, chỉ cần chính phủ trung ương giám sát mạnh mẽ, những quan viên địa phương sẽ không thể gây ra sóng gió gì lớn.

Chư Từ Lãng lại nói: “Tại nha môn Muối Chính lập thêm một chỗ giám sát, tương tự như Tuần Diêm Ngự Sử. Chỉ cần phát hiện một nơi tăng giá, quan viên thăng một cấp, thưởng ngàn lượng bạc!”

Hắn tin tưởng, các quan viên ở chỗ giám sát nha môn Muối Chính vì tiền đồ và lợi ích của chính mình, tuyệt đối sẽ trở nên vô cùng tích cực, luôn cảnh giác cao độ, sẽ giám sát chặt chẽ quan phủ địa phương.

(Kết thúc chương này)