Mài đao xoèn xoẹt hướng diêm thương

Hàn béo thấy Chư Từ Lãng nhìn nghiêm nghị, liền mời hắn đến xem số muối đã chế biến xong, cũng là để vị Thái Ất Tinh Quân (Thần Tài) này kiểm tra hàng tại chỗ.

“Muối được chia làm ba loại: muối ăn, thanh muối và muối tinh. Công Tử ngài xem, muối tinh này phẩm chất tốt đến mức nào!”

Chư Từ Lãng cẩn thận quan sát, chỉ thấy muối tinh đã chế biến xong hiện lên màu trắng như tuyết, óng ánh trong suốt vô cùng đẹp mắt, cực kỳ tinh tế và tỉ mỉ, rất giống loại muối tinh mà các gia tộc đời sau vẫn dùng.

Thấy Thái tử gia định tự mình nếm thử, Lý Hộ bên cạnh vội vàng dùng ngón tay chấm một chút cho vào miệng, tặc lưỡi khen: “Mặn, tan chảy trong miệng, phẩm chất không tệ.”

Sau đó, Lý Hộ lại nếm thử thanh muối và muối ăn có màu xám xanh cùng xanh xám, rồi lại báo cáo: “Có chút đắng chát, không được ngon miệng.”

Hàn béo cười nói: “Tiền nào của nấy, muối tinh là thứ chỉ có công tử, lão gia như ngài mới có thể ăn, còn dân chúng thấp cổ bé họng như chúng tôi chỉ có thể ăn loại muối thô này thôi.”

Hàn béo lại giới thiệu: “Dương Hà đoàn chúng tôi sản xuất muối, muối ăn chiếm hai thành, thanh muối ba thành, muối tinh năm thành, chuyên phục vụ thị trường cao cấp, hoàn toàn phù hợp với nhu cầu của Công Tử!”

“Muối tinh này nếu đưa ra thị trường, giá cả ít nhất cũng tăng gấp mười lần! Nếu vận chuyển vào nội địa, bán với giá gấp ba mươi, bốn mươi lần cũng không phải là không thể.”

Chư Từ Lãng nhíu mày: “Ngành muối này lợi nhuận lớn đến vậy, thật đáng kinh ngạc.”

Muối là vật phẩm thiết yếu trong cuộc sống, các triều đại đều do quốc gia độc quyền kinh doanh. Các diêm thương được ban muối cương để kinh doanh muối, không ai là không phải cự phú! Nhưng tại sao thuế muối lại ngày càng ít đi? Chư Từ Lãng quyết định tìm Dương Châu diêm vận sứ để hỏi cho rõ.

Hắn biết rõ, trong lịch sử nhà Thanh, diêm thương hầu như là túi tiền riêng của Hoàng Đế. Triều đình mỗi lần gặp các khoản chi lớn cho quân nhu, khánh điển, cứu tế hay công trình khi cần tiền, đều sẽ để diêm thương ra mặt nhận chi, lấy danh nghĩa là quyên góp.

Càn Long, vị hoàng đế bại gia đó, mỗi khi du ngoạn miền nam Trường Giang, sáu lần tuần du của ông ta, phần lớn chi phí đều do diêm thương ở các vùng Trường Lô, Lưỡng Hoài gánh vác, cung phụng vô số tiền bạc, chỉ để lấy lòng Càn Long.

Trong những năm Càn Long và Gia Khánh, diêm thương các nơi quyên góp quân nhu đã đạt đến con số khổng lồ ba ngàn vạn lượng bạc trắng. Trong bốn năm Gia Khánh trấn áp khởi nghĩa Bạch Liên Giáo, diêm thương Lưỡng Hoài liên tiếp quyên góp tới sáu lần, đóng góp năm trăm năm mươi vạn lượng bạc.

Đối với những khoản quyên góp mang tính xu nịnh của diêm thương, triều đình Mãn Thanh cũng có sự đáp lại. Trong chính trị, họ ban thưởng cho các diêm thương chức vụ và quân hàm, khiến các diêm thương dần trở thành quan chức.

Lông cừu mọc trên mình cừu, sau khi góp tiền, diêm thương đương nhiên sẽ không tự mình bỏ vốn, mà là đẩy giá thành lên người tiêu dùng và công nhân ngành muối, dù sao giá thu mua và giá bán lẻ đều do họ định đoạt.

Để ưu ái những diêm thương trung thành với Đại Thanh, chính phủ Mãn Thanh về kinh tế đã ban cho nhiều ưu đãi, cho phép họ nâng cao giá muối bán ra theo quy định của quan phủ, còn cho phép diêm thương tăng số cân muối trong mỗi dẫn, thậm chí miễn trừ các khoản nợ thuế muối.

Tuy được xoa dịu, nhưng Hoàng Đế Mãn Thanh tuần du quá thường xuyên rồi. Các diêm thương tuy vốn liếng phong phú, nhưng bị hành hạ như thế cũng khó mà chịu nổi, đúng là người câm ăn hoàng liên, có nỗi khổ không nói nên lời.

Lúc này, các vị hoàng đế Mãn Thanh đương nhiên sẽ không vứt bỏ những kẻ xu nịnh trung thành. Họ chuyên môn cấp cho nô kim, tiền bạc quay vòng, gọi là “nô bản”.

Thực ra cũng giống như ngân hàng cho vay tiền vậy, diêm thương hàng năm nộp khoản lợi tức, gọi là “nô lợi”, là điển hình của việc quan thương câu kết, cấu kết với nhau làm điều xấu.

Các diêm thương kiếm được tiền bắt đầu mua đất đai, biến loại lợi nhuận này thành quyền sở hữu đất phong kiến, khiến bản thân họ trở thành địa chủ phong kiến. Việc mua bán, sáp nhập, thôn tính đất đai ngày càng nghiêm trọng, cuối cùng, giang sơn của các vị hoàng đế đó khó mà giữ được. Có lẽ đây chính là cái gọi là “đường cong cứu quốc”, một lộ tuyến cao cấp chăng?

Tại các triều đại, đây đều là vấn đề không thể trừ tận gốc. Minh triều ở phương diện này làm tốt hơn một chút, nhưng cũng chẳng khá hơn là bao.

Dưới chế độ cương muối pháp, các diêm thương được thế tập muối cương. Cũng tương tự, một mặt họ cố gắng ép giá đầu vào, mặt khác lại hết sức nâng cao giá bán, không ngừng mạo nhận hàng tốt, lấy hàng xấu giả mạo. Người thực sự gặp tai ương vẫn là đông đảo bách tính và những người dân đốt lò làm muối.

Nghĩ đến chỗ này, Chư Từ Lãng lại thấy ngứa tay rồi, trong lòng tính toán mục tiêu nhỏ: đợt này muốn giết bao nhiêu người, tịch thu bao nhiêu bạc.

Hắn phóng tầm mắt nhìn quanh, phát hiện thấy đều là phương thức sản xuất nấu muối, liền hỏi Hàn béo: “Hàn đoàn đầu, các vị ở đây không dùng phương pháp phơi muối sao?”

Vào năm Gia Tĩnh nguyên niên (1522), Hải Phong trận dẫn đầu việc chuyển đổi sang phương pháp phơi muối. Trải qua hơn một trăm năm phát triển, có lẽ đã phổ biến ở phương Nam rồi.

Cái gọi là phơi muối pháp, tại các bãi cát và nơi chứa nước chát, quá trình công nghệ cơ bản tương tự với phương pháp nấu muối. Khác biệt ở chỗ, người công nhân làm muối sẽ đem nước chát tưới vào các rãnh muối đặc chế để phơi nắng.

Khi mặt trời còn chưa lên cao, liền phải đổ nước chát vào rãnh muối. Phơi nắng cả ngày, đến khi mặt trời lặn là có thể dùng tấm cào muối để thu hoạch vào giỏ trúc.

Trong cái nóng bức của mùa hè, một rãnh muối thêm hai ba lần nước chát đều có thể bốc hơi hết, hiệu suất rất cao.

Sản xuất bằng phương pháp nấu muối lạc hậu, sản lượng ít, năng suất lao động thấp, chi phí cao, đặc biệt là tiêu hao rất nhiều củi. Nấu được một gánh muối ước chừng hao tổn bốn trăm cân củi, về sau dần dần bị phương pháp phơi muối thay thế.

Hàn béo mặt lộ vẻ tươi cười, trả lời: “Công Tử hiểu thật nhiều. Dương Hà đoàn chúng tôi, thậm chí toàn bộ ruộng muối Hoài Nam, đều dùng phương pháp phơi muối. Nhưng nhất định phải chờ đến thời tiết giữa hè, khi trời nóng bức mà không mưa mới có thể sử dụng. Bây giờ mới vừa vào xuân, gần đây lại trời đầy mây, một rãnh nước chát ba, năm ngày cũng không ra được muối, chỉ có thể dùng phương pháp nấu muối.”

“Đợi đến sau mùa mưa hè, chúng tôi sẽ có ba, bốn tháng để phơi muối, khi đó sản lượng muối tuyệt đối sẽ khiến Công Tử hài lòng!”

Chư Từ Lãng nhìn thời tiết âm u, thoáng chút xấu hổ, đúng là thuật nghiệp hữu chuyên công, cổ nhân nói không sai chút nào.

Nhưng bất kể là nấu muối hay phơi muối, đều là ngành sản xuất thâm dụng lao động. Phương pháp phơi muối với sản lượng lớn càng phải lao động dưới cái nắng chói chang của mùa hè, nghĩ đến đều thấy là một việc vô cùng vất vả. Vậy thì muối ăn của chúng ta đều là thành quả của sự lao động vất vả, cần cù của người dân lao động mà có được.

Sau khi cẩn thận tìm hiểu, Chư Từ Lãng đặt tiền cọc, rồi dẫn người rời đi Dương Hà đoàn.

Mấy ngày sau, Chư Từ Lãng xuất hiện trong nghi trượng của Thái tử trước phủ Dương Châu thành. Một vài tổ tuần sát phân tán điều tra tình hình quanh các ruộng muối cũng đã trở về.

Chư Từ Lãng hỏi Chu Thành công: “Tình hình các đoàn muối khác bên phía các vị thế nào rồi?”

Chu Thành công cũng trong bộ dạng công tử nhà giàu, trả lời: “Điện hạ, tình hình không mấy lạc quan. Bên Diêm Thành, tổng cộng có mười lăm đoàn muối ở ruộng muối, mười hai đoàn đã bị diêm thương bao hết muối khóa, giá mỗi dẫn muối khóa dao động từ một lạng hai đến một lạng rưỡi bạc. Còn ba đoàn thì bị Đại sứ ruộng muối bao thầu rồi, giá mỗi dẫn chỉ có một lượng bạc.”

Chư Từ Lãng sắc mặt trầm xuống: “Những kẻ này đáng giết ngàn đao, quả thực là ăn người không nhả xương! Giá thu mua mỗi dẫn muối từ lò muối thậm chí còn không đủ để nộp tiền muối khóa. Mua vào một dẫn chỉ với một lượng bạc, bán ra thị trường Biện lại mấy chục lượng bạc, thậm chí hàng trăm lượng bạc ròng, còn nhanh hơn cả cướp tiền!”

Thấy Hoàng Thái tử sắc mặt không vui, mọi người lập tức ngậm miệng, không dám ồn ào, xem ra lại có người sắp mất đầu rồi.

Sau một lúc lâu, Chư Từ Lãng mới phất tay nói: “Đi thôi, về phủ Dương Châu thành, thông báo cho Dương Châu Trấn thủ Thái giám, Lưỡng Hoài diêm vận sứ, Tuần diêm Ngự sử, và tất cả diêm thương đều đến trong thành chờ lệnh!”

(Kết thúc chương này)