Nông nghiệp Biến Cách

Ngày mùng một tháng Sáu, tại Hàng Châu, Chư Từ Lãng đã duyệt binh, kiểm tra bắn súng và thị sát năm vạn Tĩnh Vũ quân đang đóng tại Chiết Giang.

Tĩnh Vũ quân được thành lập từ Thiên Vũ quân do Hoàng Đức Công chỉ huy và một phần binh lính đồn điền Hồ Quảng, cùng với một số ít tinh nhuệ được tuyển chọn từ quân của Lưu Lương Tá đã bị tiêu diệt.

Hơn một nửa số binh sĩ Tĩnh Vũ quân đã trải qua chiến trường, từng giao tranh vài trận với Lý Tự Thành ở Thiểm Tây, sức chiến đấu gần sánh ngang với Thiên Vũ quân. Tỷ lệ trang bị hỏa khí đạt tới bảy phần, và trong ba năm tới, toàn bộ quân lính sẽ được trang bị đầy đủ hỏa khí.

Nhìn từng đội Tĩnh Vũ quân hùng dũng oai vệ, khí phách hiên ngang bước qua đài duyệt binh, Chư Từ Lãng quay sang Hoàng Đức Công bên cạnh nói: “Lão Hoàng, binh lính này luyện không tệ đấy chứ, ta còn tưởng rằng sẽ bị ngươi luyện cho phế đi rồi!”

Hoàng Đức Công cười lớn, đáp: “Mạt tướng luôn kiên quyết quán triệt lý niệm trị quân của Điện hạ, không dám có chút lười biếng nào!”

Chư Từ Lãng gật đầu, nói: “Ngươi làm rất tốt ở Chiết Giang, đã kiếm được không ít bạc cho Bản Cung. Bản Cung cũng sẽ không bạc đãi ngươi, lời đã nói ra sẽ làm được, ta đã tấu lên Phụ hoàng, gia phong ngươi làm Tĩnh Nam Bá!”

Hoàng Đức Công lập tức lộ vẻ vui mừng ra mặt, sau đó nghiêm túc thi lễ nói: “Thần tạ ơn ân điển của Điện hạ!”

Giữa tháng Sáu, Chư Từ Lãng đến Thiệu Hưng, Chiết Giang, dẫn đầu các quan viên văn võ của Chiết Giang tế bái Đại Ngu Lăng. Ngài đích thân soạn tế văn, cử hành nghi lễ chín lần khấu đầu, và chấp bút viết bốn chữ lớn “Địa Bình Tự Nhiên”.

Hai ngày sau, đoàn tuần du phương Nam đến Dư Diêu, Chư Từ Lãng lập tức đến bái kiến Khương Kiến Nguyên, vị Lễ Bộ Thượng Thư đã trí sĩ hồi hương.

Khương Kiến Nguyên là lão sư của Chư Từ Lãng ở Đông Cung, trước đây tại triều đình đã nhiều lần ủng hộ Chư Từ Lãng. Dù việc giảng dạy của ông không mấy xuất sắc, nhưng ông lại có tài viết chữ rất đẹp, điều này đã giúp ích cho Chư Từ Lãng rất nhiều.

Nghe tin Hoàng Thái tử tuần du phương Nam đi ngang qua Dư Diêu và muốn ngụ tại Khương gia, Khương Kiến Nguyên những ngày gần đây vui mừng đến mức không thể ngủ yên.

Trong thư phòng của Khương gia, Chư Từ Lãng đang vung bút viết chữ, Khương Kiến Nguyên chống gậy đứng một bên chờ xem, cứ như thể trở về cảnh tượng dạy học tại Văn Hoa Điện mấy năm trước.

Trong lòng Khương Kiến Nguyên cảm thán: “Thái tử thật sự đã trưởng thành rồi, hiện nay trông coi một nửa giang sơn Đại Minh. Lần này tuần du phương Nam có thể ngụ tại Khương gia, đây đúng là một vinh dự lớn lao!”

Mấy ngày Chư Từ Lãng ngụ tại Khương gia, ngài luôn xử lý triều chính, còn liên tiếp triệu kiến hơn mười quan viên địa phương. Khương Kiến Nguyên đều chứng kiến, trong lòng tự hào khôn xiết.

Chư Từ Lãng cầm bức chữ vừa viết xong lên thổi nhẹ một cái, rồi nhìn về phía Khương Kiến Nguyên nói: “Lão sư, đây là học sinh tặng ngài, xin ngài đánh giá một chút!”

Nhìn tám chữ lớn “Phúc như Đông Hải, Thọ sánh Nam Sơn” đầy mạnh mẽ, trong mắt Khương Kiến Nguyên nóng lên, run rẩy muốn quỳ xuống tạ ơn, nhưng đã bị Chư Từ Lãng ngăn lại.

Khương Kiến Nguyên nói: “Lão thần tạ ơn ân điển của Điện hạ, chỉ e nhà thần nhỏ bé, làm ủy khuất Điện hạ.”

Chư Từ Lãng lại cười nói: “Trong nhà lão sư chim hót hoa nở, thanh tịnh ưu nhã, Bản Cung rất thích, nào có chuyện ủy khuất.”

Khương Kiến Nguyên nghe vậy, rưng rưng nước mắt, nói: “Lão thần tuổi già sức yếu, bất lực cống hiến cho triều đình nữa, vì vậy muốn tiến cử một vị năng thần để giúp Điện hạ một tay.”

Chư Từ Lãng ngạc nhiên nói: “Lão sư xin nói, là người nào?”

Khương Kiến Nguyên nói: “Người này tên là Trần Tử Long, hiện là Tri Châu của phủ Thiệu Hưng, tâm mang chí lớn, lại cần kiệm yêu dân, rất có đại tài.”

“Trần Tử Long?” Chư Từ Lãng lẩm bẩm, cảm thấy cái tên này có chút quen tai, hẳn là một danh nhân nào đó trong lịch sử.

Nghe Khương Kiến Nguyên giới thiệu kỹ càng, Chư Từ Lãng lúc này mới nhớ ra vị anh hùng kháng Thanh Trần Tử Long này.

Trần Tử Long là thành viên của Phục Xã. Năm Sùng Trinh thứ bảy, ông tham gia thi hội, nhưng vì chủ khảo lúc bấy giờ là Thủ Phụ Ôn Thể Nhân cực kỳ ghét thành viên Phục Xã, Trần Tử Long không ngoài dự đoán đã thi trượt.

Sau khi thi trượt, Trần Tử Long về nhà đóng cửa từ chối tiếp khách, chuyên tâm học vấn, phản đối học thuyết rỗng tuếch của phái Vương Dương Minh hậu học làm hại đất nước, chủ trương kinh thế trí dụng, nhằm thay đổi hiện thực xã hội tàn khốc.

Trần Tử Long đã chỉnh lý kiệt tác nông học 《Nông Chính Toàn Thư》 của Từ Quang Khải, chuyên tâm vào việc nông, đặc biệt coi trọng sản xuất nông nghiệp, chủ trương phát triển kinh tế xã hội, làm cho Đại Minh giàu mạnh.

Tháng Sáu năm Sùng Trinh thứ mười ba, Trần Tử Long nhậm chức Ti Lý phủ Thiệu Hưng, Chiết Giang, kiêm nhiệm Đại Diện Tri Châu. Lúc bấy giờ, dưới quyền ông cai quản, vài năm liền lũ lụt hoành hành, dân đói nổi dậy như ong vỡ tổ.

Để giữ gìn sự ổn định xã hội ở địa phương, Trần Tử Long đã cương nhu kết hợp, áp dụng nhiều phương pháp đồng thời: một mặt nỗ lực thực hiện bảo giáp, thiết lập pháp lệnh liên đới và hỗ trợ lẫn nhau để bình định các cuộc bạo động của dân đói; mặt khác đích thân lo liệu công việc cứu tế, cứu giúp dân đói, lập quán cháo, thiết lập tiệm thuốc, nuôi dưỡng người già trẻ yếu, chữa bệnh, thu nhặt xương cốt người chết, cứu sống hơn mười vạn người.

Chư Từ Lãng nhớ lại Trần Tử Long trong lịch sử, vào thời Nam Minh đã kiên quyết không cạo tóc, khi kháng Thanh bị quân Thanh bắt được và áp giải về Nam Kinh. Trên đường đi qua một cây cầu ở Tùng Giang, lợi dụng lúc quân lính canh gác không chú ý, ông đã bất ngờ nhảy xuống sông tự sát. Khi được vớt lên thì đã tắt thở, quân Thanh tàn bạo lăng trì, chém đầu ông rồi vứt xác xuống sông.

Chư Từ Lãng vốn muốn dự trữ quân lương từ Chiết Giang, một lòng nghĩ làm giàu thêm, nhưng lại quên mất việc cải cách sản xuất nông nghiệp. Lúc này nghe Khương Kiến Nguyên nhắc đến Trần Tử Long và 《Nông Chính Toàn Thư》, ngài liền vỗ mạnh đùi, nói: “Từ Thịnh, mau đến phủ Thiệu Hưng mời Trần Tử Long đến đây!”

Hai ngày sau, Trần Tử Long đến phủ Khương gia ở Dư Diêu.

Trần Tử Long năm nay ba mươi ba tuổi, có khuôn mặt chữ điền, vóc người hơi mập, để râu ngắn, ăn mặc theo lối quan văn truyền thống.

Chư Từ Lãng đi thẳng vào vấn đề hỏi: “Trần Tử Long, lão sư của Bản Cung nghe ngươi có đại tài, đặc biệt tiến cử ngươi cho Bản Cung. Ngươi có thượng sách gì để cứu quốc không?”

Trần Tử Long khom người thi lễ nói: “Bẩm Điện hạ, thần cho rằng, quốc gia phải lấy nông nghiệp làm gốc, nên phát triển nông nghiệp, có cơm ăn áo mặc, cứu dân cứu quốc!”

Trần Tử Long trích dẫn kinh điển để minh chứng nông nghiệp là gốc rễ lập quốc, đề xuất quốc gia phải lấy nông nghiệp làm nền tảng. Ông còn phân tích thời gian và địa điểm của 111 trận nạn châu chấu được ghi chép trong lịch sử Trung Quốc từ thời Xuân Thu đến triều Nguyên.

Trần Tử Long nói: “Thần đã cẩn thận quan sát tập tính sinh hoạt và phạm vi hoạt động của châu chấu, phát hiện nạn châu chấu hoành hành mạnh nhất vào giữa Hạ Thu, bắt nguồn từ vùng đất khô hạn và đầm lầy!”

Sau đó, Trần Tử Long còn đưa ra nhiều phương pháp phòng chống. Chư Từ Lãng nghe xong liên tục gật đầu.

Đại Minh có nhân tài lớp lớp xuất hiện, như Từ Quang Khải với 《Nông Chính Toàn Thư》, Tống Ứng Tinh với 《Thiên Công Khai Vật》, đều đưa ra những kiến giải đặc biệt và cẩn trọng về phát triển nông nghiệp. Họ cũng đã tiến hành nhiều thí nghiệm và nghiên cứu, trong đó không thiếu các kỹ thuật cải tiến nông nghiệp và một loạt các nghiên cứu về nông cụ.

Trước đây, triều đình không quá coi trọng, việc mở rộng nông nghiệp được giới thiệu trong hai cuốn sách kia cũng chỉ được thi hành trong phạm vi nhỏ. Bây giờ, điều Chư Từ Lãng muốn làm là mạnh mẽ mở rộng tuyên truyền, dùng kỹ thuật để phát triển nông nghiệp.

Trần Tử Long nói: “Thần cảm thấy phát triển nông nghiệp nên nhập gia tùy tục, tận dụng triệt để tài nguyên đất đai và nông cụ tiên tiến, để quốc gia có lợi, dân chúng được nhờ!”

“Tốt lắm!” Chư Từ Lãng vỗ tay nói: “Trần Tử Long, Bản Cung thăng ngươi làm Giang Nam Tuần Tra Ngự Sử, lệnh ngươi tổ chức một đội ngũ chỉ đạo nông nghiệp, bồi dưỡng các hướng dẫn viên kỹ thuật nông nghiệp, trực tiếp cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho việc canh tác của nông hộ!”

Chư Từ Lãng dự định các hướng dẫn viên kỹ thuật nông nghiệp sẽ là những trí thức nông thôn, cần làm việc lâu dài ngoài đồng ruộng, thu thập thông tin kỹ thuật nông nghiệp, tiến hành phân loại, xử lý và truyền đạt kỹ thuật nông nghiệp cho nông hộ.

Để nâng cao tính tích cực của những người làm công tác nông nghiệp, Chư Từ Lãng đã sắp xếp các chỉ đạo viên này vào Nha Môn Tuần Phủ Chiết Giang, phát lương theo tiêu chuẩn nhân viên quan phủ, mỗi người ba lượng bạc mỗi tháng, thể hiện sự coi trọng.

Sau khi trở về Nam Kinh, Chư Từ Lãng dự định thành lập một trường đại học Nông Nghiệp chuyên biệt, mở rộng kỹ thuật nông nghiệp trên toàn quốc, phát triển mạnh nông nghiệp để nâng cao sản lượng lương thực.

Chỉ khi nông nghiệp phát triển đến một trình độ nhất định, mới có thể có dư thừa lao động để phát triển kinh tế hàng hóa nhỏ, và như vậy mới có thể thúc đẩy xã hội trao đổi hàng hóa.

Khi nhu cầu về hàng hóa của xã hội vượt quá khả năng cung cấp của kinh tế hàng hóa nhỏ, tất yếu sẽ phải tiến hành cải cách phương thức sản xuất. Hướng cải cách chính là sử dụng máy móc quy mô lớn, từ đó mới xuất hiện sản xuất công nghiệp và tiến hành cách mạng công nghiệp.

Ngay cả khi Chư Từ Lãng hiện tại đã tạo ra động cơ hơi nước, nhưng nếu nông nghiệp không phát triển đủ mạnh, thì dù một trăm năm sau cũng không thể tiến hành cách mạng công nghiệp. Đây là quy luật biến đổi của xã hội, là điều con người không thể lay chuyển. (Hết chương này)