Sắp chữ Vấn đề

Theo tiếng nói vang lên, mọi người đều ngạc nhiên quay đầu nhìn về phía nơi phát ra âm thanh, lại thấy một thanh niên có vẻ ngoài không mấy nổi bật. Thanh niên này vóc người trung bình, mặt có vẻ xanh xao, mặc bộ áo xanh bạc màu, trông khá túng quẫn.

“Lại là hắn?”

“Đường Tự Xây, sao lại là hắn?”

Khi thấy người nói chuyện, không ít người đều lộ vẻ ngạc nhiên trên mặt. Người trẻ tuổi này tên là Đường Tự Xây, là một tú tài sống ở khu Tây Thành.

Mặc dù hắn là một tú tài có công danh, nhưng ở kinh thành, nơi quan chức đông đúc, một tú tài tầm thường thực chất chẳng khác gì một người qua đường bình thường. Thêm vào cha mẹ mất sớm, bản thân lại chỉ biết đọc sách, mấy năm liền vẫn không đậu Cử nhân công danh qua kỳ thi Hương, cuộc sống trôi qua vô cùng túng quẫn. Câu nói dân gian thường truyền “tú tài nghèo” chính là để chỉ những người như hắn.

Chỉ thấy Đường Tự Xây đứng dậy, ngẩng đầu nói: “Bá gia, phu văn ngôn giả, tín dã, nghĩa dã, Thánh nhân chi đạo dã! Ban đầu, học sinh nghe nói Bá gia cũng có thể tuân theo lời dạy của Thánh nhân mà lập ra tòa soạn báo phát hành báo chí, đã vô cùng cao hứng, cho rằng Bá gia muốn đi theo con đường giáo hóa, để càng nhiều bách tính có thể học tập lời Thánh nhân. Không ngờ Bá gia lại tự cam đọa lạc như vậy, từ bỏ văn ngôn mà chuyển sang dùng bạch thoại văn, vậy thì việc thành lập tờ báo này còn có ý nghĩa gì, làm sao có thể giáo hóa bách tính?”

Thấy Đường Tự Xây vậy mà lại ngang nhiên đối đầu với Dương Phong, những người xung quanh vừa ngưỡng mộ dũng khí của hắn, vừa thầm giật mình. Phải biết rằng hiện tại bọn họ đang đối mặt với một vị Đại Minh Bá gia, thân phận địa vị so với họ không chỉ cao hơn mấy bậc. Vị này lại hay, vậy mà lại không chút lưu tình mà cãi lại, hắn không sợ Giang Ninh bá nổi giận sai người đánh hắn một trận sao?

Trong lúc mọi người đang thấp thỏm lo lắng nhìn Dương Phong, sợ hắn nổi giận sẽ sai người lôi Đường Tự Xây ra đánh đập một trận, thì Dương Phong lại hiếm khi không nổi giận, mà lại đưa mắt nhìn về phía Đường Tự Xây, “Ngươi là ai?”

Đường Tự Xây chắp tay hướng Dương Phong: “Học sinh Đường Tự Xây, xin Bá gia chỉ giáo!”

Nhìn thanh niên dù ăn mặc túng quẫn nhưng vẻ mặt lại đầy kiêu ngạo trước mặt, Dương Phong không cần nghĩ nhiều cũng biết đây là một thanh niên tự cho mình là đúng. Những người như vậy thường có tính tình khá bướng bỉnh và rất phản nghịch, đọc vài năm sách vở liền cho rằng mình đã hiểu hết mọi chuyện, đã có tư cách chỉ điểm giang sơn rồi.

Ừm, ở đời sau, mọi người thường gọi những người như vậy là “Thiếu niên Trung Nhị”.

“Tốt, vậy ta sẽ dạy cho ngươi!”

Đối với những người như vậy, Dương Phong từ trước đến nay không hề khách khí. Đối phó Thiếu niên Trung Nhị, Dương Phong từ trước đến nay chỉ có một cách, đó là tát hắn, tát mạnh vào hắn.

“Ngươi xem văn ngôn lợi hại như vậy, vậy ta hỏi ngươi, nếu tờ báo của chúng ta tất cả đều dùng văn ngôn để viết, ngoài người đọc sách ra, dân chúng bên ngoài có mấy người có thể hiểu được?”

Về điểm này, Đường Tự Xây đã sớm nghĩ tới, hắn không cần suy nghĩ mà nói: “Văn ngôn tự nhiên là không có bao nhiêu bách tính hiểu được, nhưng bọn ta, những người đọc sách, đến đây chẳng phải là vì theo lời Thánh nhân giáo hóa thiên hạ sao? Bách tính không hiểu không sao, chúng ta có thể dạy họ mà, chỉ cần chúng ta tuân theo tôn chỉ ‘hữu giáo vô loại’ (có dạy không phân biệt), một ngày nào đó đại đa số bách tính Đại Minh cuối cùng sẽ hiểu được.”

“Một ngày nào đó là ngày nào đây?” Dương Phong cười như không cười nhìn Đường Tự Xây: “Chẳng lẽ cần phải đợi đến khi ta bạc cả tóc sao?”

Đường Tự Xây cau mày nói: “Bá gia nói vậy thì không đúng rồi, vì đã muốn giáo hóa thiên hạ thì không cần sợ tốn thời gian, chỉ cần chúng ta hướng theo phương hướng này...”

“Đủ!”

Dương Phong ngắt lời hắn, “Ta không có thời gian nghe ngươi ở đây thao thao bất tuyệt nói những lời vô nghĩa này. Từ khi Khổng Tử ra đời đến nay đã hơn hai ngàn năm trôi qua rồi, còn chưa thực hiện được giáo hóa thiên hạ, ngươi dựa vào đâu mà cho rằng ta có thể? Nếu ngươi có quyết tâm đó thì có thể tự mình ra đường lôi kéo bách tính mà giáo hóa, ta tuyệt đối sẽ không ngăn cản ngươi. Nhưng trước đó, điều quan trọng nhất chúng ta cần làm là để tờ báo này còn sống sót. Nếu không, chúng ta ngay cả bản thân mình còn không nuôi nổi thì nói gì đến giáo hóa thiên hạ, nói gì đến ‘hữu giáo vô loại’.”

“Chúng ta làm báo chí là để người dân bình thường có thể đọc hiểu và nghe rõ tin tức, chứ không phải là những văn chương hoa mỹ chỉ để người đọc sách tự mình đóng cửa lại mà đọc. Các vị nghe rõ chưa? Nếu nghe rõ thì có thể ở lại, nếu vẫn không rõ hoặc không muốn nghe rõ, ta chỉ có thể nói: Cửa lớn ở đằng kia, đi cho tốt không tiễn!”

Lời nói của Dương Phong rất kiên quyết và cũng rất lạnh lùng, đồng thời cũng rõ ràng nói cho những người đọc sách tự cao tự đại này: Hoặc là nghe lời ta mà ở lại đây lĩnh lương cao năm lạng bạc mỗi tháng, hoặc là về nhà tự lo thân, đừng có mà ở chỗ lão tử này giả làm ông cụ non.

Nhìn khuôn mặt không biểu cảm của Dương Phong, trong lựa chọn giữa lý tưởng và lương cao, đại đa số đều không tự chủ mà chọn cái sau. Dù sao, những người có thể đến chỗ Dương Phong nhận lời mời phần lớn đều là những người đọc sách thi cử vô vọng hoặc gia cảnh thực sự khó khăn, bằng không họ cũng sẽ không đến tòa soạn báo này, do Giang Ninh bá, kẻ thù của giới quan văn, thành lập để nhận lời mời.

Đường Tự Xây mấy lần muốn bỏ chạy, nhưng nghĩ đến ngôi nhà chỉ có bốn bức tường, sân vườn đổ nát và vại gạo đã không còn đến nỗi chuột cũng không thèm chạy vào của mình, hai chân vốn muốn bước ra của hắn đã bị một lực lượng vô hình giữ chặt tại chỗ.

Nhìn những người đang ngồi tại chỗ, Dương Phong hài lòng gật đầu, “Rất tốt, xem ra chư vị đã đồng ý với lời ta nói. Vậy thì tiếp theo, chư vị cũng coi như là một phần tử của tòa soạn báo này, tất cả các vị đang ngồi ở đây đều là biên tập viên của tờ báo này rồi. Nhưng tòa soạn báo bây giờ còn thiếu một Tổng biên tập. Ban đầu chức Tổng biên tập là muốn chọn từ trong số mọi người, nhưng vì chư vị mới đến, ta cũng không biết trong số mọi người ai có năng lực đó. Vì vậy, chức vụ Tổng biên tập này tạm thời do người ta sai phái đảm nhiệm, chư vị không có ý kiến gì về điều này chứ?”

Những người ở đây liếc nhìn nhau, đều phát hiện trong mắt đối phương đều lóe lên một tia lục quang, không hẹn mà cùng đồng loạt gật đầu: “Như vậy rất tốt!”

Nếu lúc này có người chú ý quan sát lời nói của Dương Phong, sẽ phát hiện trong mắt hắn đã lóe lên một nụ cười gọi là trêu chọc.

“Vậy được, đã như vậy, các vị trước hết hãy gặp mặt Tổng biên tập và Tổng giám đốc tài vụ tương lai của các ngươi đi.”

Nói xong, Dương Phong gật đầu với Tống Diệp đang đứng phía sau, người sau đó kéo tấm màn phía sau ra, lộ ra hai bóng hình mảnh mai. Nhanh chóng, bên trong căn phòng liền vang lên một tràng tiếng kinh hô không thể kìm nén...

......

Sau nửa canh giờ, Dương Phong đứng ở cửa viện, nhìn những người rời đi với nụ cười không thể kìm nén trên mặt. Trịnh Thỏa Nương đi tới bên cạnh hắn, có chút lo lắng bất an nói: “Phu quân... làm như vậy có ổn không? Thiếp thân rất lo lắng mình và muội muội Bố Mộc Bố Thái có thể áp chế được những người đọc sách tâm cao khí ngạo này không.”

Dương Phong nắm lấy tay nàng an ủi: “Sao lại không được chứ. Đừng quên nàng khi ở Tần Hoài Hà là tài nữ nổi tiếng Nam Kinh, còn Bố Mộc Bố Thái thì trời sinh thông minh, yêu thích đọc sách, lại có mưu lược. Có Bố Mộc Bố Thái phụ tá nàng, ta rất có lòng tin vào sự phát triển của tòa soạn báo!”

Hóa ra, Trịnh Thỏa Nương và Đại Ngọc Nhi chính là những người được Dương Phong tuyển làm Tổng biên tập và Tổng giám đốc tài vụ cho tờ báo mới. Dương Phong còn nhớ rõ dáng vẻ một đám người đọc sách vừa rồi khi nhìn thấy Trịnh Thỏa Nương và Đại Ngọc Nhi, mắt muốn lồi cả ra.

Xong, Dương Phong quay đầu hỏi Đại Ngọc Nhi đứng phía sau: “Bố Mộc Bố Thái, ngươi có lòng tin cùng Thỏa Nương tỷ tỷ cùng nhau làm tốt tờ báo này không?”

“Một tờ báo nhỏ mà thôi, ai nói ta không có lòng tin chứ?” Đại Ngọc Nhi tự tin, biểu thị đây chẳng qua là chuyện nhỏ. Nhưng lời nói sau đó của nàng cũng đã bộc lộ sự bất an trong lòng: “Huống hồ ta chỉ phụ trách quản lý tiền bạc của tòa soạn báo mà thôi. Thỏa Nương tỷ tỷ mới là Tổng biên tập, nếu có chuyện gì, người đầu tiên cần tìm cũng là Thỏa Nương tỷ tỷ, phải không?”

“Hô hô...”

Dương Phong nở nụ cười, đưa tay xoa đầu Đại Ngọc Nhi một cái. Đại Ngọc Nhi lập tức nhảy dựng lên như mèo con bị giẫm phải đuôi: “Dương Phong... ta đã nói bao nhiêu lần rồi, đừng có sờ đầu ta!”

“Hừ...”

Nhìn Đại Ngọc Nhi đang hậm hực, Dương Phong và Trịnh Thỏa Nương đều nở nụ cười. Mặc kệ Đại Ngọc Nhi bên ngoài có thông minh đến đâu, nhưng nàng dù sao cũng chỉ là một thiếu nữ mười bốn tuổi, mà ở độ tuổi này, thiếu nữ ghét nhất là người khác coi mình như trẻ con, cho nên mới có phản ứng lớn như vậy khi Dương Phong sờ đầu nàng.

Cười xong, Trịnh Thỏa Nương lại hỏi: “Tướng công, vì chúng ta đã quyết định làm báo chí, thì tự nhiên phải đặt cho nó một cái tên, không biết chàng đã nghĩ kỹ sẽ lấy tên gì chưa?”

Dương Phong nghĩ nghĩ rồi nói ra: “Tờ báo này sẽ gọi là Chân Lý báo, các vị thấy thế nào?”

“Chân Lý báo?” Đại Ngọc Nhi nhíu đôi lông mày nhỏ đáng yêu, “Cái tên này có ý nghĩa gì sao?”

Còn Trịnh Thỏa Nương bên cạnh sau khi suy nghĩ một chút thì mở to hai mắt, sau đó lẩm bẩm: “Chân lý hư tịch, hoặc tâm bất giải, tuy bất giải chân, ngại hà giải tục. Tướng công... cái tên này thật hay.”

Dương Phong cười ha hả: “Thỏa Nương nàng sai rồi, ta sở dĩ lấy cái tên này không phải với ý nghĩa đó. Theo ta thấy, chân lý chính là đạo lý thuần túy nhất, phù hợp nhất với thực tế. Ta chính là muốn dùng tờ báo này để nói cho những người đọc sách cao cao tại thượng kia: Không phải chỉ có những cái gọi là sách thánh hiền mới có thể dạy đạo lý làm người, thực ra trên thế giới này còn rất nhiều thứ mà họ không biết. Nàng cứ xem đi, chỉ cần tờ báo này của ta có thể tiếp tục, không đến mấy năm, ta muốn để cả Đại Minh đều có thể nghe được tiếng nói của Dương mỗ ta!”

Nhìn Dương Phong với giọng nói đầy tự tin và tiếng cười kiên định, ánh mắt Trịnh Thỏa Nương nhìn hắn mang theo sự mê say và sùng bái không che giấu được. Đây chính là người đàn ông của nàng, Trịnh Thỏa Nương. Ngay cả trong mắt Đại Ngọc Nhi cũng lóe lên vẻ sùng bái, nhưng rất nhanh đã bị nàng che giấu đi, trong miệng còn khẽ nói: “Nói khoác ai mà chẳng nói được, ta ngược lại muốn xem xem ngươi có làm được không, đừng đến lúc đó không làm được lại thành trò cười.”

“Bố Mộc Bố Thái nàng cứ yên tâm đi, ngày này tuyệt đối sẽ không còn xa nữa!” Lời nói của Dương Phong mang theo sự tự tin mãnh liệt...

Ngô Lão Đại là một sư phụ sắp chữ nổi tiếng khắp kinh thành, tài sắp chữ in chữ rời (chữ hoạt) gia truyền của ông nổi danh khắp kinh thành. Mấy năm gần đây, vài nhà in đều tìm đến ông mời ông làm sư phụ sắp chữ, nhưng đều bị ông nhã nhặn từ chối. Những năm này, Ngô Lão Đại dựa vào tay nghề của mình ở kinh thành, dẫn theo vài đệ tử, tiếp nhận những công việc sắp chữ lẻ tẻ cũng có thể sống rất sung túc, tự nhiên không muốn đến nhà in chịu sự quản thúc của người khác. Nhưng mấy ngày nay lại có một người tìm đến cửa.

Lần này tìm đến cửa là một trung niên nhân khoảng ba mươi tuổi, hắn mặc một thân trường sam màu xanh, đầu đội khăn vuông, mặt mang nụ cười ấm áp, khiến người ta vừa nhìn đã sinh lòng thiện cảm.

Vị trung niên nhân tự xưng họ Trần này trước hôm kia đã tìm đến Ngô Lão Đại, muốn mời ông đến một tòa soạn báo mới mở làm sư phụ sắp chữ, nhưng Ngô Lão Đại đã từ chối. Không ngờ hôm nay hắn lại đến, chỉ thấy hắn chắp tay nói.

“Ngô sư phụ, Trần mỗ lại đến quấy rầy ngài rồi. Lão gia nhà chúng tôi nghe nói ngài ở kinh thành đều là đại sư sắp chữ lừng danh, vì vậy muốn mời ngài đến tòa soạn báo mới mở của chúng tôi đảm nhiệm sư phụ sắp chữ, tiền lương có thể thương lượng.”

Ngô Lão Đại nhíu mày, từ chối nói: “Vị lão gia này, tiểu nhân đã sớm nói với ngài rồi, tay nghề này của tiểu nhân là tổ truyền, tổ tiên từng có quy củ truyền cho con trai chứ không truyền cho con gái. Vì vậy tiểu nhân chỉ có thể cảm ơn thiện ý của quý Đông gia mà thôi.”

Trung niên nhân họ Trần vẫn mỉm cười nói: “Ngô sư phụ ngài hiểu lầm rồi, Đông gia chúng tôi tuyệt đối không có ý định dòm ngó tay nghề tổ truyền của ngài. Đông gia chúng tôi đã nói rồi, lần này mời ngài đến tòa soạn báo của chúng tôi nhậm chức là để sử dụng một loại máy sắp chữ mới, khác biệt rất lớn với cách sắp chữ thủ công của ngài trước đây. Vì vậy, sự lo lắng của ngài là hoàn toàn không cần thiết.”

Ngô Lão Đại vừa nghe đến đây, sắc mặt liền hơi đổi. Vị trung niên nhân họ Trần này tuy nói rất khách khí, nhưng ẩn ý trong lời nói thì ông lại nghe rõ ràng, rằng cái tay nghề mà ngươi coi là trân bảo này, cứ giữ lấy đi, chúng tôi căn bản không thèm để vào mắt.

Tay nghề kiếm cơm của mình bị người xem thường, Ngô Lão Đại trong lòng không khỏi dâng lên một tia nộ khí. Không phải ông tự khoe khoang, nhưng gia tộc họ Ngô của ông tuy không hiển hách ở kinh thành, nhưng trong nghề in ấn lại vang danh một bảng hiệu vàng. Người khác có lẽ có thể xem thường ông, một người thợ, về mặt thân phận, nhưng về mặt chuyên môn thì xưa nay không ai dám coi thường ông, đây cũng là lý do ông có thể làm ăn phát đạt như vậy.

“Vị lão gia này, vì ngài đã có máy mới, cần gì phải tìm đến lão già này để lão già này đi làm trò cười chứ? Lão già này vẫn giữ câu nói cũ, lão già này sẽ không truyền tay nghề tổ truyền cho người ngoài!” Ngô Lão Đại nói xong đứng dậy, chắp tay ra hiệu mời vị trung niên nhân họ Trần ra ngoài.

Đến lúc này, nụ cười vẫn treo trên mặt trung niên nhân họ Trần cũng biến mất, hắn nhìn chằm chằm Ngô Lão Đại một lát rồi mới lên tiếng: “Vì Ngô sư phụ đã có thành kiến sâu sắc với tòa soạn báo của chúng tôi như vậy, thì Trần mỗ cũng không còn gì để nói nữa, xin cáo biệt!” Nói dứt lời, hắn đứng dậy sải bước đi ra ngoài.

“Cái gì... ngươi nói vị sư phụ họ Ngô kia không muốn đến tòa soạn báo của chúng ta nhậm chức sao?”

Trong tứ hợp viện mà Dương Phong đã mua lại làm tổng bộ tòa soạn báo, Trịnh Thỏa Nương khẽ nhíu đôi lông mày, tạo thành một đường cong đẹp mắt.

“Dạ phu nhân!” Trần Thiên hơi xấu hổ gật đầu. Là một trong những người đầu tiên đi theo Dương Phong, Trần Thiên được Dương Phong phái đi vùng Vân Nam xa xôi để thu mua phỉ thúy, gần đây mới được Dương Phong điều đến kinh thành. Hắn rất ngại ngùng nói: “Vị sư phụ họ Ngô kia hiểu lầm chúng ta muốn đánh cắp tay nghề sắp chữ gia truyền của ông ấy, vì vậy thuộc hạ đã mấy lần đi mời ông ấy nhưng đều về tay không.”

“Những người có nghề này!” Trịnh Thỏa Nương bất đắc dĩ lắc đầu. Dạo này một số người có nghề đều coi những thứ tổ truyền kia là bảo bối, nửa điểm cũng không chịu tiết lộ ra ngoài, nhưng hết lần này đến lần khác lại không chút để ý khi tiết lộ những cơ mật đại sự của triều đình, đây cũng là một điều kỳ lạ lớn vậy.

“Thôi được!” Trịnh Thỏa Nương cũng tỏ vẻ kiên quyết: “Không có đồ tể Trương chẳng lẽ chúng ta lại phải ăn thịt heo lông sao? Trần tiên sinh, hai ngày nay ngươi hãy đi tìm người khác, cho dù là học trò mới vào nghề cũng không sao, nhất định không được làm chậm trễ việc phát hành báo của chúng ta!”

“Dạ... Thuộc hạ đã rõ!”