Cha già thi cử

Sau này mấy huynh tỷ người cưới thì đã cưới, gả cũng đã gả, đều đã lập gia đình, trong ngôi nhà cũ chỉ còn lại cha mẹ già tóc đã bạc trắng cùng nàng mười mấy tuổi, mọi việc vặt khác đều đổ dồn lên vai nàng, ngoài việc nấu cơm.

Trừ bỏ những dịp lễ Tết không thể tránh được, mấy người ca ca của Hứa Nghiên đi ngang qua cửa nhà cũng phải vòng một đoạn đường thật xa, sợ rằng gặp mặt lại bị ông ta bám víu. Ngày thường nào có ai đến thăm phụ mẫu, những người biết chuyện trông thấy cũng chỉ nói lão già đáng đời.

Bởi vì Hứa lão tú tài quen thói bòn rút của cải con cái, huynh muội trong nhà từ khi biết chuyện đã bắt đầu giấu tiền, một khi bị ông ta phát hiện, không những tiền mất, mà người còn bị mắng như con cháu. Sau khi thành thân, dù không xây được nhà mà phải thuê nhà tuyệt hậu trong thôn, họ cũng phải dọn đi. Mặc dù vậy, lão già vẫn cách dăm ba bữa lại đến dò hỏi, thỉnh thoảng lại đến xin xỏ. Không lấy được tiền thì cũng phải vớ được thứ gì bỏ bụng.

Ích kỷ, tham lam lại ham ăn, sinh con ra lại không quản việc nuôi dưỡng.

Hứa Nghiên lớn hơn một chút cũng biết, hiện tại nàng chỉ có thể đọc sách, nhận mặt chữ nhiều hơn. Ai trong ba thôn năm dặm này mà không biết đức tính của Hứa lão tú tài, cưới cô nương Hứa gia, mong muốn chính là hy vọng con dâu hiểu lý lẽ, rộng lượng. Nếu có thể biết được vài mặt chữ thì coi như là lời to.

Giống như đại tỷ Hứa Nguyễn, lúc bà mối se duyên đã nói rằng: “Cô nương này biết chữ, làm việc nhanh nhẹn, việc trong nhà ngoài ngõ đều quán xuyến hết, lại còn xinh đẹp, sinh ra đứa bé cũng sẽ không sai được…”

Cho nên, dù lễ hỏi kêu giá cao, ngưỡng cửa nhà cũng khiến không ít người phải e ngại.

Thế nhưng, Hứa lão tú tài đã nhận mười sáu lượng lễ hỏi, lại cứng nhắc không cho của hồi môn một đồng xu nào, chỉ với vài cái chăn mền, ông ta đã gả đại cô nương đi.

Sinh ra trong gia đình này, có phụ mẫu như vậy, mọi việc chỉ có thể tự mình lo liệu.

Để có thể nhận biết thêm mặt chữ, khi phụ thân gọi nàng đi chạy việc vặt, Hứa Nghiên lại mặc cả với ông ta, yêu cầu dạy cho vài chữ lạ hoặc cho nàng những tờ giấy bỏ đi khi ông ta viết văn. Không biết là do người già mềm lòng hay do người già ít việc nên nhàm chán, có một tiểu cô nương gây sự trước mặt ông ta cũng không thấy phiền lòng, lâu dần, ông ta còn cố ý tìm việc vặt để sai đứa con út của mình đi chạy việc.

Khoảng thời gian này là lúc quan hệ giữa hai cha con là hòa thuận nhất, có thể lấp đầy bụng, thỉnh thoảng lại được thưởng thức một bữa ăn ngon, lâu lâu lại đấu khẩu, tinh thần con người cũng phấn chấn hơn.

Mãi cho đến khi Hứa Nghiên mười ba tuổi, Hứa lão tú tài cảm thấy mấy năm gần đây tình trạng sức khỏe rất tốt, quyết định đi thi cử nhân. Nhưng số bạc trong tay chỉ đủ để nghỉ ngơi và thuê trọ, làm sao có thể mời người bảo lãnh đây? Ruộng đất đều đã chia hết, năm mẫu còn lại là ruộng của dòng họ, muốn bán cũng không bán được. Chỉ có thể vơ vét từ ba người nhi tử.

Lão già hiếm hoi giết con gà nhà mình nuôi, đứng ngoài bếp nhìn phu nhân băm gà cho vào nồi: “Nhớ kỹ, chỉ cho ngần này nước thôi. Nước sôi rồi thì dùng lửa nhỏ hầm.”

“Vẫn là lửa nhỏ bằng ba ngón tay sao?”

“Đúng vậy, ngàn vạn lần đừng hầm cạn nước gà của ta, nếu không chắc thì cứ đến thư phòng tìm ta để ta đến xem.”

“Không sao, ta biết rồi, ông cứ yên tâm đi xem sách, đừng lo lắng”, mẫu thân Hứa Nghiên vội vàng vẫy tay bảo ông ta đi, sợ rằng những việc vặt này làm lỡ việc đọc sách của ông ta.

Ông ta mặc quần áo chỉnh tề, chắp tay sau lưng bước ra ngoài, miệng vẫn còn lầm bầm: “Bảo ta không lo lắng? Ta không lo lắng thì chỉ có thể ăn thịt cháy khét thôi. Ai cha, vẫn là đại cô nương khéo tay, con bé đi gả rồi, ta muốn ăn gà kho cũng phải bỏ tiền ra mua.”

Đi đến cửa thư phòng thấy tiểu khuê nữ đã trở về, chờ một lát, thấy nàng đi đến gần, ông ta hỏi: “Ba người huynh trưởng của con nói sao? Họ có đến không?”

Hứa Nghiên liếc nhìn ông ta một cái, nói ậm ừ: “Mọi người đều đã nói là họ không đến thì người cũng sẽ đến tận cửa gây sự rồi, dám không đến sao?”

“Cái gì? Trong miệng ngậm đường hả? Nói rõ ràng hơn một chút.”

“Đến, đều đến.”

Đến trưa, cứ như đã hẹn trước, bọn họ dắt díu gia đình cùng đến, vào cửa cũng không hỏi han gì, dù sao cũng chẳng phải chuyện tốt lành, chỉ ước lão đầu câm đi, ăn cơm trong yên lặng, rồi ai về nhà nấy.

Nhưng đồ ăn vừa được dọn lên bàn, lão đầu đã giáng xuống một tiếng sét: “Ta muốn đi thi cử nhân, tu dưỡng âm thầm bấy nhiêu năm nay, đảm bảo sẽ đỗ. Chỉ là không có tiền tìm người bảo lãnh, mỗi nhà các con cho ta mượn tám lượng. Đợi ta phát đạt rồi sẽ trả lại cho các con gấp bội.”

Hừ, cái lão lừa này miệng há cũng quá lớn, tám lượng ư? Chi bằng trói nhi tử của lão lại bán đi làm lừa luôn đi, cũng đỡ cho lão có cớ ngày nào cũng đến đòi cái này lấy cái kia.

Ba người bọn Hứa lão đại giật mình, không lấy ra được thì chỉ có thể giả vờ không nghe thấy, gắp những miếng nhiều thịt cho vợ con, còn mình thì múc canh chan cơm, bưng bát lên là vục vào miệng.

“Này, ta đang nói chuyện với các con đấy, lên tiếng đi.”

Thấy bọn họ vẫn cái dáng vẻ câm như hến đó, lão đầu đập mạnh xuống bàn: “Các con có thể đừng thiển cận như thế được không? Ta mà đỗ cử nhân, các con sẽ không cần phải nộp thuế nữa. Tiền sẽ quay về sau hai ba năm, hơn nữa ta còn trả lại gấp bội cho các con nữa chứ.”

Hứa lão đại đặt bát xuống, buồn bã nói: “Phụ thân à, chúng con chỉ bám víu vào đồng ruộng mà sống, lại còn phải nuôi con, làm gì có tám lượng? Hơn nữa, người đã bao nhiêu tuổi rồi? Tôn tử cũng sắp cưới tức phụ luôn rồi, còn đi thi cái gì nữa.”

Hứa lão đầu liếc nhìn ba đứa con dâu, hắng giọng, nhất quyết nói: “Trước hết cứ đi xoay sở ở nhà họ hàng đi, ta sẽ trả lại rất nhanh thôi.”

“Ấy, nói nghe hay thật đấy, người đội cái búi tóc hoa râm này, ai ngu ngốc mà lại chọn người? Không đến hai năm nữa là chân đã duỗi thẳng cẳng luôn rồi.” Lão Tam liếc ông ta một cái, “Lúc trẻ không có bản lĩnh đó, về già rồi thì đừng có mơ mộng hão huyền nữa, kẻo làm cho con cháu sống dở chết dở, không có đức hạnh.”

Nói xong, y ôm nhi tử kéo tức phụ đi thẳng ra ngoài, hai nhà kia thấy vậy cũng đứng dậy bỏ đi. Dù sao cũng không có tiền, cơm cũng đã ăn rồi, ngồi lâu hơn nữa cũng chỉ là nói chuyện tào lao.

“Đồ cái bọn khốn nạn, lật trời rồi.”

Hứa Nghiên đã bỏ lỡ cơ hội chuồn đi, đành phải rụt người ngồi trên ghế, không dám phát ra một tiếng động nào, sợ rằng lửa cháy sẽ lan đến mình.